Жамбыл облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаменті мен Білім басқармасы бірлесе ұйымдастырған бұл шараға Тараз қаласының ұстаздары, бюджеттік сала қызметкерлері, қоғамдық бірлестік өкілдері мен зейнеткерлер қатысты. Басқосудың негізгі мақсаты — азаматтарды жасанды интеллект пен дипфейк технологияларын қолданатын алаяқтардың жаңа айла-амалдарынан қорғау және халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру болды.
Спикерлер өз сөзінде киберқылмыстың жаһандық және отандық деңгейде қарқынды өсіп жатқанына тоқталып, бірнеше деректерді алға тартты. Мәселен, әлемде дипфейк саны соңғы бірнеше жылда миллиондап артып, қаржылық шығындар миллиардтаған долларды құрап отыр. Кездесуде халықаралық тәжірибеден мысал келтіріліп, Гонконгта компания қызметкері жасанды интеллект арқылы жасалған цифрлық клондар қатысқан онлайн жиыннан кейін алаяқтарға 25 миллион доллар аударып жібергені айтылды. Ал Қазақстанда тек 2025 жылдың ішінде интернет-алаяқтық бойынша 20 мыңға жуық қылмыстық іс қозғалып, келтірілген шығын көлемі 16 миллиард теңгеден асқан. Мамандар ел ішінде жиі кездесетін негізгі алаяқтық схемаларды егжей-тегжейлі талдап берді. Олардың қатарында әлеуметтік желілерде танымал тұлғалардың атын жамылып, фейк парақшалар арқылы ақша бопсалайтын «романтикалық алаяқтық», желідегі ашық мәліметтерді пайдаланып, жасанды интеллект көмегімен туыстардың дауысы мен бейнесін салып қоңырау шалатын «жақыныңыз көмек сұрайды» әдісі және белгілі саясаткерлер мен медиа тұлғалардың бейнесін бұрмалап, ірі жобалардан жоғары табыс уәде ететін жалған инвестициялық жарнамалар бар.
Қазіргі уақытта дипфейкті роботизацияланған келбет, көзді тым жиі немесе мүлдем жыпылықтатпау, бетке көлеңкенің табиғи емес түсуі, бет пен мойын шекарасының бұлдырауы және шаштың қимылсыздығы сиясті визуалды белгілер арқылы анықтауға болады. Дегенмен, технология дамыған сайын бұл кемшіліктер жойылатындықтан, мамандар ақпараттың мазмұнына мән беру қажеттігін ескертті. Мәселен, құқық қорғау органдары ешқашан криптоволюта ұсынбайтынын, ал банк басшылары желіде жеке жарнама жасамайтынын есте сақтаған жөн. Қаржылық мониторинг агенттігі алаяқтардан қорғану үшін отбасымен өзара құпия кодтық сөз бекітуді, күмәнді қоңырау кезінде тұтқаны қойып, туысының өз нөміріне қайта хабарласуды, асығыс шешім қабылдамай, ойлануға 10 минут уақыт алуды, мессенджерлердегі профиль суреті мен мәртебені шектеуді және бейтаныс жандарға дауыстық хабарлама мен жеке фото-видеоларды жібермеуді ұсынады. Форум соңында Тараз қаласының білім беру мекемелерінің өкілдері жастарды күмәнді схемалар мен дропперліктен қорғау мәселесін көтеріп, тренинг материалдарын аймақтағы барлық мектептер мен колледждерге таратуды өтінді. Бұл жұмыстар облыстық Білім басқармасының қолдауымен жақын арада іске асырылатын болады.
Ақпарат Жамбыл облысы әкімдігі ақпарат және қоғамдық даму басқармасы мемлекеттік ақпараттық саясат тапсырысы негізінде жарияланды
