Кальян шегу, темекі сияқты, жүрек, өкпе, орталық жүйке жүйесіне зақым келтіретін күшті никотинге тәуелділікті тудыруы мүмкіне екенің денсаулық сақтау мамандары ескертеді. Бұл туралы Turaninfo.kz ақпараттық агенттігі тілшісі хабарлайды.
Кальянның темекіден еш айырмашылығы жоқ. Оның құрамында зиянды шайырлар мен никотин бар, бір айырмашылығы — кальян ылғалданған және хош иісті.
Темекі шегу және кальян түтінін жұту процестері әртүрлі. Темекі шегу кезінде темекі жоғары температураның әсерінен күйіп кетеді, ал калья жанбайды, ол баяу бықсып кетеді. Бірақ нәтиже екі жағдайда да бірдей – ағза никотинмен және зиянды қоспалармен уланады, темекі шегу кезінде ол тез жүреді, кальян шегу кезінде ол баяу жүреді. Темекі шегу кезінде никотин ағзаға жағымсыз әсер етеді. Дәлелденген факт, кальян темекі шегу кезінде адам бір, тіпті ең күшті темекі шегуден гөрі зиянды түтіннен 100-200 есе көп тұтынады, сондықтан кальян темекіден гөрі зиянсыз деген пікір қате оны ұзақ уақыт шегу одан да қауіпті.
Кальян шегетін адамның ағзасынан көміртегі тотығын ғана емес, сонымен қатар хром, мышьяк, қорғасын, карбоксигемоглобиннің, сондай-ақ котининнің жоғары концентрациясын анықтауға болады. Кальян шегу кезінде дененің улануы біртіндеп жүреді, әрбір жаңа ысталған кальянмен зиянды заттар жиналады, демалудың бұл әдісінің салдары – жүрек, өкпе аурулары, орталық жүйке жүйесінің бұзылуы, тіпті бедеулікке дейін әкелуі мүмкін. Кальян — бұл гигиеналық тұрғыдан қауіпті құрылғы, әсіресе, егер ол үлкен бас қосуларда қолданылса. Біреудің сілекейі ағзаға түсуден қорғаудың жеке құралы болып саналатын ауыз қуысын қолданған кезде, Сіз кальян түтінін өзіңізге тартқан кезде сілекейіңіздің бір бөлігі кальян түтігіне ғана емес, оның ішіне де енеді. Түтікше арқылы сілекей ағзаға енеді де, герпес, В гепатиті және басқа да қауіпті ауруларды жұқтыру қаупі бар.
Егер Сіз жай ғана серіктестікте болсаңыз да, бірақ кальянмен дем алмасаңыз да, кальянның пассивті шегушісі боласыз. Ол — ауада жүретін никотинді, азот пен көміртегі тотығын жұтып, денеге зиян келтіреді.
Кальян шегу, темекі сияқты, жүрек, өкпе, орталық жүйке жүйесіне зақым келтіретін күшті никотинге тәуелділікті тудыруы мүмкін.
Қорқор шегушідегі алғашқы алаңдатарлық белгілер — ентігу, жүрек аймағында қышу, жүректің ишемиялық ауруының дамуы.
Қорқоршыға Кальян оның түтіні хош иісті және өте жұмсақ болып көрінеді, бірақ өкпеге енген кезде ол тіндерді қатты тітіркендіреді, қабыну ошақтарын тудырады, бұл кейіннен созылмалы бронхитке, жергілікті және жалпы иммунитеттің төмендеуіне әкеледі. Көп жағдайда психикалық белсенділіктің күрт төмендеуі байқалады, физикалық тұрғыдан адам летаргиялық күйге түседі, ал ұзақ уақыт шегу кезінде жұмсақ гипоксия пайда болады. Сондай’ақ, үлкен мөлшерде шығарылатын көміртегі тотығы адамның жүйке жүйесіне қатты соққы береді.
Көбінесе, кальян шегушілер көз проблемаларына шағымданады, адамның көздері суланады, қышиды, ауырады, жылтылдау сезімі пайда болады, көру өткірлігі де төмендейді. Кальян түтіні көздің шырышты қабығының тез тітіркенуіне әкелуі мүмкін, бұл жағдайда көру мүшелері қызарады, адам қышуды немесе құрғақ көз синдромын сезінеді.
Бұл кальян қоспаларының адам денсаулығына теріс әсерінің бір бөлігі ғана.
Есіңізде болсын! Улану баяу жүреді және бірден сезілмейді. Өз денсаулығыңыз бен айналаңыздағы адамдардың денсаулығын қорғаңыз!
Жатқанбай Әділет
