Егер жануар адамды тістеп, тырнап немесе сілекейлеген болса, жараны дереу ағынды сумен және сабынмен жуыңыз (кем дегенде 15 минут), йодпен немесе алкоголь ерітіндісін жағыңыз. Осыдан кейін антибактериялық егу курсын өткізу үшін тұрғылықты жердегі травматологиялық пунктке медициналық көмекке мүмкіндігінше тезірек жүгіну қажет екенің денсаулық сақтау амандары ескертеді. Бұл туралы Turaninfo.kz ақпараттық агенттігі тілшісі хабарлайды.
Құтыру-бұл адамдар мен жануарлардың жүйке жүйесіне әсер ететін жедел вирустық жұқпалы ауру. Алдын ала профилактикалық егулер алмаса, ол өліммен аяқталады. Барлық сүтқоректілер, тіпті құстар құтыруға сезімтал болғандықтан, адамдар оны, көбіне, ауру иттерден, мысықтардан, түлкілерден, Ракон иттерінен, қасқырлардан, борсықтардан және басқа жануарлардан жұқтырады. Инфекция ауру жануарлардың шағуы, тырнауы, сілекейлеуі, сондай-ақ жұқтырған сілекеймен ластанған заттар арқылы беріледі.
Жануарларда ауру тыныштану, яғни жансыздану түрінде көрінуі мүмкін. Ауырған ит депрессияға ұшырап, қараңғы бұрышқа көтеріліп, иесінің қоңырауына жауап бермейді, дірілдейді, таяқтарды тістейді, тастарды жұтады, аузынан сілекей ағып, страбизм пайда болады, артқы аяқтары жансызданады. Ит жабайы ашуланып, көзіне түскеннің бәріне тиісіп, жүгіре береді. Тыныш формадағы құтыру кезінде ит иесіне қауіпті, оны кездейсоқ тістеп те алуы мүмкін. Иттің үйден қашып кетуі мүмкін. Итте судан қорқу (гидрофобия) әдетте болмайды, сондықтан оның алдына су қойып, тексеру мүмкін емес-дейді мамандар.
Мысықтар да жай және тыныш ауыруы мүмкін. Олардың тәртіпсіздігі өте қауіпті: ол адамның басына секіреді,тістейді,тістейді және бәрін тырнап алады. Тыныш пішінде ол жертөледе немесе диванның астында жасырынып, одан шығаруға тырысқанда тістейді.
Құтырған түлкі болса, ауылдарға шауып, малды тістейді, иттермен күреседі, адамға жүгіреді.
Ауру ит көбінесе қозғалмайды, оған тиісіп немесе оны үйге әкелу өте қауіпті.
Ал, құтырған сиырлар айқайлайды, тамақтанудан бас тартады, аунайды, қабырғаға жүгіреді. Ауру қойлар мен ешкілер қабырғаға секіріп, басқа жануарларды тістейді, адамдар мен иттерге асығады, оларда қорқыныш жоқ. Ауру тұяқтылардың тістеуінен зардап шеккендер аурудың қоздырғышының алғашқы белгілері пайда болғанға дейін 10 күн ішінде оны байқай қоймауы мүмкін.
Айта кету керек, шағудан балалар жиі зардап шегеді, олар жануарлармен қажетсіз байланыстардан аулақ болуы тиіс. Табиғатта, жазғы демалыс кезінде жабайы жануарлармен, соның ішінде кеміргіштермен байланыста болған кезде ерекше сақтық шараларын қолдану керек. Дер кезінде дәрігерге көрінбеу, көбінесе, әртүрлі асқынуларға, адамдардың денсаулығы мен өміріне қауіп төндіретін жарақаттарға әкеледі.
Үй жануарлары ауруларымен күресу үшін ветеринарлық бекетте тіркеліп, жыл сайын құтыру ауруына қарсы егілген жөн. Жануарлардың кез-келген ауруы, әсіресе құтыру белгілері пайда болған кезде (қатты сілекей, жұтылу қиындықтары, құрысулар) дереу жақын маңдағы ветеринарлық станцияға хабарласыңыз және өзіңізді өзіңіз ғана емдемеңіз.
. Егер адамды құтырудың айқын белгілері жоқ, өзінің немесе таныс ит немесе мысық тістесе, оны 10 күн ішінде карантиндік бақылауға алу керек. Бұл дәрігерге бару және емдеуді бірінші күні бастау қажеттілігін жоққа шығармайды.
Есіңізде болсын, тек уақтылы жүргізілген антирабиялық вакцинация — құтыру ауруының алдын алады!
Жатқанбай Әділет
