Жамбыл облысыәкімдігіішкісаясатбасқармасы «Өңірліккоммуникацияларқызметінің» ақпараталаңындаОблысәкімдігініңжерқатынастарыбасқармасыбасшысыБахтиярКөпбосыновтыңқатысуыменбаспасөзконференциясыөтті. БахтиярБейсенбайұлыжергеқұқықтартабыстаудыңжариялылығынқамтамасызетутуралыбаяндап, журналистердіңсұрақтарынажауапберді.
Спикердіңайтуынша, Жерқорыныңқұрамы 2018 жылдың 1 қарашасындағыжағдайбойыншаоблыстыңжерқоры 14 426,4 мыңгектардықұрады. Оныңішіндеауылшаруашылықмақсатындағыжерлер — 4589336 гектар; елдімекендердіңжерлері –467166 гектар; өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғанысмақсатындағыжерлері – 173167 гектар; ерекшеқорғалатынтабиғиаумақтардыңжерлері – 11659 гектар; орманқорыныңжерлері – 4 430673 гектар; су қорыныңжерлері – 338 741 гектарғатең. Босалқыжерлер — 1 926 256 гектар; басқамемлекетпайдаланыпжатқанжеркөлемі – 2 489 300 гектардыалыпжатыр.
Жересебінесәйкесоблыстыңжерқорының 65 пайызыннесесе 9,4 млн гектарданастамынжайылымдықжерлералыпотыр.
Соғанқарамастан, жайылымдардыпайдаланудыреттеубүгіндеөзектімәселелердіңбірінеайналыпотыр.
Аграрлықсаланыреформалаубарысында 1,7 млн гектарданастамжайылымдықтардыңауылшаруашылықмақсатындағыжерлерденорманқорынаауыстырылғандығынайтукерек
Әрбірелдімекенбойыншашаруашылықтардыңбарлықсанаттарындағы мал басыныңесебіалынып, жайылымжерлердінақтылаужүргізілді, әрауылдық округ бойыншажалпыпайдаланымдағыжайылымжерлердіңпайдалануғаберіліпкеткенбөлігініңжәнеелдімекендераумағынажақынорналасқан (5-7 шақырым) жайылымжерлердіңиелерінанықтаужұмыстарыжүргізілді.
Талдаунәтижесі, 4 ауданның (Байзақ, Жуалы, Қордай, Меркі) 19 ауылдықокругіндежалпыпайдаланымдағы 1,044 мың гектар жайылымдық 35 жерпайдаланушығаберіліпкеткендігінкөрсетті.
Жеркадастрындағымәліметтергесәйкесаталғанаумақта 92 мың гектар жайылымжерлербекітілген 364 жерпайдаланушылартізіміжасалды. Осы жерлердіжерпайдаланушыларменкелісеотырыпауылдықәкімдіктергебекітіп беру арқылы 57 ауылдықокругтербойыншажайылымдарғасұраныстықанағаттандыруғаболады. Мысалы, осы жылыЖуалыауданындакөрсетілгенаумаққакіретін 120 гектар жайылымның 100 гектары мемлекеткеқайтарылды
Зерделеунәтижесіндеауылшаруашылығыкәсәпорындары, шаруа-фермер қожалықтары, өзіндікқосалқышаруашылықтарбойыншатіркелген мал басыныңесебінақтыланды.
Алынғанмәліметтергесәйкес 2019 жылғы мал басы 1992 жылменсалыстырғандақой-ешкі 4,238 мың, түйе 2,1 мың, басқакеміген Мал басы туралымәліметтергежәнеАуылшаруашылығыминистрлігіменбекітілгенжайылымдаржүктемесінесәйкесжайылымдарғақажеттілікесептелді.
Бұлорайдаеңкөпқажеттілікоблыстұрғындарыныңжекеиелігіндегі мал басы бойыншақалыптасыпотыр.Осыныңсалдарынансоңғыжылдарыелдімекендермаңайындағыжайылымдарғажүктемешамаданартып, бұлжерлердеградацияғаұшырауда.
Талдаунәтижесіоблысаудандарындаиелігіндежайылымжерлері бар 5574 агроқұрылымдардыңбірде-бір бас мал ұстамайтындығынкөрсетті. Осыныңсалдарынанелдімекендермаңындағыжайылымдарғажүктемеартыпбұлжерлердеградацияғаұшырауда
ҚазақсанРеспубликасыЖеркодексініңжәне «Жайылымдартуралы» Заңныңнормаларынасәйкесжайылымдардыпайдаланудыреттеудіңзаңнамалықнегіздеріқаланған.
Бұғанқосаоблыстатіркелген мал басы 1992 жылғыдеңгейгежетпеген.
Осылардыескерерболсақбұлмәселедеұйымдастыру-түсіндірмежұмыстарыжетіспейотыр. Мәселедұрысұйымдастырылғанжерлердеоңтәжірибеқалыптасабастады.
Мысалға, Шу ауданындағыжағдайдыталдапкөрелік.
АуданыныңЖиделі, Шоқпар, Еспе, Құлақшын, АлайғырелдімекендерібойыншажапсарласжерлересебіненжәнеБірлік, Ескі Шу, Қорағаты, Шоқпарауылдықокругтерінешалғайдағы мал жайылымдаресебінен 13900 гектар жайылымдардықосымшабөліп беру жұмыстарыжүргізлуде.
Бұлөзкезегіндебойдақмалдардыжазғыжайлауғашығаруарқылыелдімекендермаңындағыжайылымдардытозудансақтауғамүмкіндікберетінболады.Осы тәжірибенібарлықаудандардақолданысқаенгізуқажетдепесептеймін.
Қорытакеле, жайылымдардыпайдаланудыреткекелтіруүшін, орман, су шаруашылықтары, ветеринария, жерқатынастары, жерлердіпайдалану мен қорғалуынбақылау, экология салаларыбойыншауәкілеттіоргандардыңжәнеауданәкімдіктердіңбірлескенісқимылдарықажет.
