Бүгінгі күні өңірде «Жамбыл облысы тұрғындарының тұрмыстық табысын жақсарту» Пилотты жобасы нәтижелі іске асып жатқаны белгілі. 2019 жылы несие алған 11 ауылдық округ тұрғындары алған несиелерін кесте бойынша қайтаруда. Осы орайда, тың бастама аясында төлемдерді кешіктірген 6 кредит алушы бар деп мәлімдеді «Тараз» ӘКК» АҚ Жобаларды мониторингілеу департаментінің басшысы Жұлдыз Бужукова.
– Қарыз алушылар қаңтар айында қанша қаражат қайтару қажет?
– Жоспар бойынша қарыз алушылар осы айда 324 млн теңге қайтаруы тиіс. Айта кетерлігі, бұл қаржы негізгі қарызға жатады. Ал келесі айда тағы 322 млн теңге қайтады.
-Осы пилоттық жоба 1 жылдың ішінде 2,5 пайызбен қарыз алушылардың арасында төлемдер бойынша мәселелері шықты ма?
-Төлем бойынша әр түрлі себептермен 6 кредит алушыда мәселе бар. Оның ішінде, несиені мақсатты жұмсамағандар бар. Біз оларды келісімшарт бойынша сотқа бердік. 90 күннен асып төлемеген адамдар бар.
— 7,2 млрд теңгенің қанша қаржы қайтты?
— Қазіргі таңда 1,6 млрд теңге жергілікті бюджетке қайтарылды.
— 2022 жылы график бойынша қанша ақшаны қайтарамыз деген жоспар бар?
— Есеп бойынша 1 млрд 557 млн жоспар бойынша қайту керек.
— Өмірлік қиын жағдаймен түскен мәселемен хабарласып жатқан адамдар бар ма?
— Қарыз алушылар әртүрлі жағдаймен хабарласады. Көбісі малын сатады. Яғни, барлығы қолдағы түлігін мал базарға шығару арқылы өткереді. Дегенмен төтенше жағдай бойынша мал базары жұмыс істемеді. Нақты жүйелі проблема жоқ. Мәселен, денсаулығына байланысты сырқаттанып қалады. Негізінде несие алушылардың барлығы несиені уақытылы төлеуге ұмтылады. Сұрақтар болса бізге хабарласады. Өз кезегінде біз жағдайды түсіндіреміз. «Отсрочканы» қалай алуын сұрайды, график бойынша ол жарты жылда бір рет болады. Несие алушылар «отсрочка» алатын болса барлық шарттарын түсіндіреміз. Олар «отсрочка» алатын болса кейін төлемдері көбейіп қиналып қалады. Кейде несие алушылар ақшасын жаратып тастайды. Әр жарты жыл бойы олар жағдайына қарай төлем суммасын жинап алсада болады. Әр түрлі жағдайға байланысты түсіндіру жұмыстарын жүргіземіз.
— Халық 2,5% несие алды. Осыдан кейін тұрмыстық жағдайының өзгерісі байқалады ма?
— Жыл сайын мониторингке шығамыз. Несие алушыларды аралаймыз, малдарын қараймыз, жағдайын біліп сұхбаттасамыз. Қазіргі таңда несие алушылар жағынан оң көзқарастар туындап жатыр. 2,5% ешқандай банктен ала алмаймыз дейді, кепілдікке қойған үйлерін басқа банктер қабылдамайды дейді.
-Оларға өнімдерін өткізуге қиындық туындап жатқан жоқ па?
— Әр ауданда ауылшаруашылығы кооперативтері құрылған. Сол кооперативке мүше болып кіріп өндірген өнімін өткізе алады. Егер өнімдерін өткізсе жем-шөпті де арзан бағамен ала алады.
-Өнімді өткізе алмай жатқан, коперативі дұрыс жұмыс істей алмай жатқан тұрғындар бар ма?
— Бізге арызданып келген несие алушылар жоқ. Бізде өз ұсынысын айтып келген бір несие алушы бар. Яғни, тауарларын әлеуметтік дүкенге қойып, сатуға мүмкіндік тудырдық. Қазіргі таңда ол несие алушы өзініғ несиесін уақытынан бұрын жауып тастады. Қалған несие алушылар бізге арызданса көмегімізді береміз. Ауылдық округтың әкімдері ол мәселелерді қарастырып отырады.
-Малын сатып немесе соғымға таратып жібергендердің жайы қалай?
— Олар орнына мал сатып алады немесе несие шартына сәйкес несиесін ерте төлеп жауып тастауы керек. Егер бәрін тоқтатып ИП жабатын болса несиені толық жабады. Сол кезде 2,5% тек қолданған күндерге ғана есептеледі. Мысалы қаңтардың 20 на төледі бізге 30 күні келсе, осы 10 күнде жиналған пайызды, сосын қарызды төлейді.
-2,5% пайыздан СПК Таразға қанша пайызы тиесілі?
— 2,49% агент ретінде тиесілі. Басқа институттармен салыстырғанда ең төменгі агенттік төлем. Несие алушылар төменгі пайызбен несие алды.
-Несие алушыларға айтар кеңесіңіз қандай?
— Несие алғанда міндеттемені уақытылы орындау керек. Алдын ала ойланып қалай төлеймін, немесе ақша бар кезде ертерек бөліп-бөліп төлеу керек. Жарты жыл ішінде төлеудің жолдарын қарастыру керек
Сұхбатыңызға рахмет.
Исламбек Дастан
