Олардың арасында он екі мүшесі сау адамға үлгі боларлық іс атқарып, өз кәсібін дөңгелетіп отырғандары да баршылық. Сондай қайсар жандардың бірі — Қордай ауданы Жаңатұрмыс ауылының тұрғыны Бақтығали Құдайбергенов.
Қырық сегіз жастағы азамат арбаға таңылған бірінші топтағы мүгедек. Қимыл-қозғалыс мүмкіндігінің шектеулі болғанына қарамастан, жастайынан еңбекке араласып, дәнекерлеу жұмыстарымен, ағаштан жиһаз бұйымдарын жасаумен айналысып, нәпақасын тауып келеді.
Алайда, бір жарым жыл бұрын денсаулығына байланысты тапсырысқа жиһаз жасау кәсібін тоқтатып, мүлдем басқа салаға ауысыпты. Қазіргі уақытта ол ауыл шаруашылығындағы ең қажетті тынайтқыштың бірі — биогумус өндіру кәсібін қолға алған. Яғни, Казақстанға бейімделген калифорниялық қызыл шылаушынның көмегімен органикалық қалдықтарды (мәселен, төрт түлік малдың қиы, кұс саңғырығы, қураған шөп, көкөніс сабақтары, арпа-бидай сабағы, т.б.) залалсыздандыра отырып, өндеумен айналысады. Өткен жылы «Органикалық қалдықтарды өңдеу арқылы вермикомпост өндіру» курсынан өтіп, аталмыш саланың қыр-сырын үйренеді. Осыдан кейін үйінің ауласындағы 10 сотық жерде жауын кұрты арқылы көңд өндеу ісін бастапты.
«Қазір мұнда 600 шаршы метр қызыл шылаушын бар. Калифорниялық қызыл құрттардың қарапайым кұрттан айырмашылығы — ұзақ өмір сүруінде. Олардың арнайы кұжаты бар. Қызыл шылаушын осы көңмен қоректенеді, одан шыққан дүниені биогумус деп айтамыз. Бұл — ешқандай қоспасыз табиғи өнім. Осы тыңайтқыштар арқылы таза, органикалық өнім аласыз», — дейді Бақтығали аға.
Шындығында, биогумустың артықшылықтарына мамандар жақсы қанық. Біріншіден, бұл өнім арқылы мал шаруашылығымен айналысатын азаматтар үшін көң шығару мәселесі шешіліп отыр. Екіншіден, одан таза, органикалық тыңайтқыштар алынады. Сондай-ақ, олар өнімділікті арттырып қана қоймай, жеміс-жидек, көкөністердің сапасына, дәміне оң әсер етеді.
«Адамдардың өнімге деген қызығушылығы артып келеді. Әcipece, диқандар арасында сұраныс жоғары. Қордай ғана емес, өзге аймақтардан да тапсырыс берушілер кездеседі. Өткен жылдың күзінен бері 30-35 текше метр тыңайтқыш өткіздім. Тағы 20 текше метр қалды, оны Алматыға жіберуге дайындап отырмыз. Әзірше дымқылдау болып тұр, 1-2 күнде кептіріп, жөнелтеміз. Ал жалпы биыл 100-150 текше метр өндіру жоспарда бар. Тыңайтқышты банкіге салып сатамыз, 1 литрі 100 теңгеден»,- деп алдағы жоспарымен бөлісті кәсіпкер.
Қазір Тұрар Рысқұлов ауданында вермикомпост өндірумен 46 адам айналысады екен. Кордай ауданында бұл істі алғашқылардың бірі болып бастаған Бақтығали аға енді ауданда осы сала мамандарының басын біріктіретін өндірістік кооператив ашуды жоспарлап жүр.
«Негізі бұл тыңайтқыштар шетелде бұрыннан белгілі және жоғары сұранысқа ие. Біздің елде жаңадан дамып келе жатқандықтан, үлкен қолдауды қажет етіп отыр. Алматы облысында отандық биогумус өндіретін ірі кооператив жумыс істейді. Осындай кооперативті өзіміздің Кордайда да құрсақ деген мақсат бар. Алайда бүгінде біздегі басты проблема — жер маселесі болып отыр. Кәсіпті одан әрі кеңейтейік десек, жер тапшылығы аяққа тұсау болуда. Сондықтан, осы ісімізді қолдайтын инвесторлар, немесе бірігіп жұмыс істеймін деушілер болса нұр үстіне нұр болар еді »,-дейді кәсіпкер.
Иә, ауылдағы кәсіпкерлікті дамыту мемлекет алдындағы маңызды міндеттердің бірі. Мемлекет басшысы VIII сайланған Парламенттің бірінші сессиясының ашылуында сөйлеген сөзінде де дәл осы тақырыпты қозғаған болатын. Қасым-Жомарт Тоқаев ауыл кәсіпкерлігін дамытуды ауыл шаруашылығы кооперациясы арқылы жүзеге асыру керектігін, топырақтың кұнарын сақтап, оны жақсарту үшін жүйелі шаралар қабылдау қажеттігін баса айтқан-ды.
Әңгіме барысында Бақтығали Құдайбергенов 2022 жылы ауыл шаруашылығы министрлігінің қолдауымен органикалық тынайтқыштарды субсидиялау жөніндегі пилоттық жоба жарияланғанын және оның кәсіп бастаймын деушілерге зор мүмкіндік екенін айтып қалды.
«Диқандар, шаруа қожалықтары, ауыл шаруашылығы кооперативтері органикалық тыңайтқыш турлері-биокомпост, биогумус, тыңайтқыштық сүйық түрі биомиксті ең аз көлемде сатып алып қолданса, оларға жобаға қатысқандарын растайтын сертификат беріледі. Екіншіден, биогумусты қолдану арқылы алған өнімі жайлы мағлұмат беріп, келесі жылға да өтінім қалдырса, оның қанша өнім алғанына қарамастан 50%-ын мемлекет төлеп береді. Жалпы минералды тыңайтқыш өндіру ісінің бабын білсеңіз өте тиімді кәсіп. Бұл салада ең бастысы еңбек пен шыдамдылық қажет»,-дейді маман.
Кейіпкеріміз алты баланың әкесі. Оның кәсібіне балалары және көрші тұратын бауырлары да қолғабыс етеді. Бақтығали ағаның ерік- жігеріне, таңдаған ісіне деген сүйіспеншілігіне, ауданды көркейтсек деген ниетіне риза болдық. Кәсіптің көзін тапқан қайсар жанның ойға алған жоспарларының орындалуна, ісінің одан әрі жандана беруіне тілектеспіз.
Мақала Жамбыл облысы әкімдігі ішкі саясат басқармасының ақпараттық саясаты тапсырысы негізінде жарияланды
