Бүгін Тараз қалалық №2 сотында Тараз қаласы жергілікті полиция қызметі бастығының экс-міндетін атқарушы, полиция полковнигі Жақсылық Бүйтеков пен экс-жол-патрульдік батальон командирі Бақытжан Жолдасбековке қатысты сот үкімі шықты. Үкім бойынша олар өздерінің сан жылдық еңбектерінен айырылып, әрқайсысы 20 млн теңгеге жуық айыппұл төлеуге міндеттелді. Жақсылық пен Бақытжан өздерінің соңғы сөздерінде өз кінәларын мойындап, кешіріммен қарауды сұрады. Сот процесінің қысқартылған түрде өткендігін ескерген судья Ж.Байдаулетова айыппұл салып, оларды залдан босатуға үкім шығарды.
Ал енді осы істі сараптап көріп, бірнеше сұраққа жауап беріп көрелік.
Күдіктілер қанша көлемдегі парамен ұсталды? Шындығына келсек, 279500 теңге. Бұл көп пе, аз ба және ол кімдердің ақшасы деген сұрақтар ойға келеді. Сот залында тағы екі шенді полицейдің куәгер ретінде болғанын ескеріп, бұрынғы бастықтарын солар ұстап берді ме деген ұйғарымға келдім. Олар ақшаны күдіктілерге өз айлықтарынан берді ме? Әлде майда құқық бұзған жүргізушілерден алды ма? Әрине ешкім өз қалтасынан бере қоймасы анық. Көлік жүргізушілерінен жинаған ақшаларын бастықтарына беруден шаршады ма? Немесе түстеріне біреу кіріп, оларды ұстап бер деп аян берген болар… Сұрақ көп. Сотта ол ақша мемлекеттік кірістер емес, «здавалардың» кімнен алғандығы білген жөн болар еді. Қай облыста батальон командирі өзінің қызметкерлерінен ақша жинайды. Айхайлап ешкімді айта алмаймыз. Кезінде 1 трлн ақша ұрлады деген Нидің өзі босап шығып еді ғой. Оның қасында 300 мың теңгеге жуық ақша дегеніміз тиын емес пе?!
Мардымсыз айлық. Жергілікті полиция қызметіндегі офицерлер мен сержанттардың күндіз-түні ұйықтамай, террористерді кеуделерімен тосып оққа ұшатын да солар екендігін ұмытпаған жөн. Олар үйлеріне қанша қаражат апарады? Мардымсыз. Қаншама психологиялық қысымнан жас полицейлер 2 жылға жетпей қызметтен кетуде. Көптеп білемін. Сол үшін де бос орындары жыл сайын кемінде 150 адамды құрап тұрады. Құқық қорғау органдардың қызметкерлеріне жалақыларын көтермей жемқорлық фактілері тоқтамайды деп білемін.
Неге судья күдіктілерді кепілге ақша қойғанда жібермеді? Бұл сұрақ көп ойландырды әрі бірнеше нұсқалары бар. Әуелгі нұсқа Бүйтеков пен Жолдасбековтың өздерін ақтап алуға мүмкіндіктері болғандықтан шығар. Одан кейінгі нұсқа бойынша бұл екеуі құқық қорғау басшыларына ұнамай қалды. Яки Бүйтековтің 31 желтоқсан күні қызметтік пәтерге жиһаз керектігінен ақша жинағандығы шындыққа қатты келіңкіремейді. Қаныбек Төлешевке дейін Бүйтеков 8 айдай бастықтың міндетін атқарушы болып еді ғой. Жинағыш болса неге сол кезде ақша жинамады екен?! Ал кейбіреулердің айтуларынша, Бақытжан Жолдасбековке «мас күйінде ұстағалған адамды жібере салды» деген бұйрықты орындамаған үшін шүйлікті дейді.
Қорытындылай келе, Жақсылық пен Бақытжан өз кінәларын толықтай мойындап, ақшаны не үшін жинағандары туралы толық шындықты өз араларында сақтап қалды. Құқық қорғау органдарында «системалық» ақша жинаудан гөрі қоғамға, қоғамдық тәртіпті сақтауға атсалысатын өз ісіне адал азаматтарды көп болу үшін, әсіресе жол – патрульдік полиция қатарында жемқорлық болдырмаудың бір шешімі ретінде айыппұлдарды тек камерамен фиксировать етіп, жолда болатын көлік жылдамдығы мен кіші құқық бұзушылықтарды экипажды қадағалауды күшейту қажет-ақ.
Қаншама құқық қорғау органдарының сержанттынан бастап генералдарға дейін парақорлық фактісімен ұсталып, өз жазаларын алуда. Халық арасында алудан жалықпайтын «динозаврлар» деп атап кетті. Не десек те жас полицейлердің ағаларының ауруларымен ауырмаса екен деп тілейік…
Арнайы TURANINFO.KZ ақпараттық агенттігіне И.Дастан
