• Басты бет
  • Біз туралы
  • Жарнама
  • Байланыс
  • «Ой шебері» зияткерлік ойыны
  • ҚАЗ
  • РУС
20.11.2026, 01:26
TURANINFO.KZ ақпарат агенттігі
  • Жаңалықтар
    • Қазақстан жаңалықтары
    • Облыс жаңалықтары
    • Қала жаңалықтары
    • Аудан жаңалықтары
    • Әлем жаңалықтары
    • Абырой
    • Басшылар рейтингісі
  • Сайлау-2026
  • Қоғам
  • Азаматтық қоғам
  • Мәдениет
  • Заң
  • Денсаулық
  • Спорт
  • Сараптама
  • Бейнеблог
No Result
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Қазақстан жаңалықтары
    • Облыс жаңалықтары
    • Қала жаңалықтары
    • Аудан жаңалықтары
    • Әлем жаңалықтары
    • Абырой
    • Басшылар рейтингісі
  • Сайлау-2026
  • Қоғам
  • Азаматтық қоғам
  • Мәдениет
  • Заң
  • Денсаулық
  • Спорт
  • Сараптама
  • Бейнеблог
No Result
Барлық нәтижені қарау
TURANINFO.KZ ақпарат агенттігі
No Result
Барлық нәтижені қарау

Алтай Стамқұлов: «Ауыл тұрғындарына уақытша жұмыс емес, ертеңгі күнге деген сенімділік қажет»

turan_admin turan_admin
20.11.2026, 00:56
Сайлау-2026
Алтай Стамқұлов: «Ауыл тұрғындарына уақытша жұмыс емес, ертеңгі күнге деген сенімділік қажет»
2
қаралым
FacebookWhatsAppTelegramTwiiter

Ауылдың тыныс-тіршілігі мен тұрғындардың әлеуметтік ахуалы қашан да өткір мәселелердің өзегінде. Әсіресе, жастарды тұрақты жұмыспен қамту, тозығы жеткен жолдар мен ауызсу желілерін жаңғырту, мемлекеттік гранттарды бөлудегі әділдік сияқты түйткілдер – ел ішіндегі ең өзекті сауалдар. Еңбек нарығының ішкі қыр-сырын жетік білетін білікті маман, аудандық мансап орталығы филиалының басшысы, «Әділет» партиясы атынан Жамбыл аудандық мәслихатының депутаттығына үміткер Алтай Әбдіжапарұлы Стамқұловпен болған бүгінгі сұхбатымызда біз дәл осы мәселелерді бүкпесіз талқыладық. 

  • Алтай Әбдіжапарұлы, Сіз ұзақ жылдар бойы халықты жұмыспен қамту және мансап орталықтарын басқарып келесіз, қазір аудандық мансап орталығының филиалын басқарасыз. Еңбек нарығын ішінен білетін адам ретінде айтыңызшы: ауылдағы жастарға берілетін «Жасыл ел» немесе «Жастар тәжірибесі» сияқты уақытша шаралар маусымдық қана екені белгілі. Айшабибі, Бәйтерек және Әулиекөл ауылдарында жастар мен ересек тұрғындарды жыл бойы тұрақты, жоғары жалақы төленетін жұмыс орындарымен қамтамасыз етудің нақты экономикалық тетігі қандай?

– Ең алдымен, ауылдағы жұмыспен қамту мәселесіне тек уақытша жұмыс орындарын ашу арқылы қарауға болмайды. «Жасыл ел», «Жастар практикасы», ақылы қоғамдық жұмыстар – азаматтарды еңбекке тартудың маңызды құралдары. Бірақ олар тұрақты табыс пен ұзақ мерзімді жұмыспен қамтудың түпкілікті шешімі емес. Мен халықты жұмыспен қамту саласында ұзақ жыл еңбек еткен маман ретінде бір нәрсені жақсы түсінемін: ауыл тұрғындарына ең алдымен тұрақты жұмыс, лайықты жалақы және ертеңгі күнге деген сенімділік қажет. Айшабибі, Бәйтерек және Әулиекөл ауылдарында тұрақты жұмыс орындарын көбейту үшін бірнеше нақты бағытты қолға алу қажет деп есептеймін.

Біріншіден, ауыл шаруашылығы өнімдерін тек өндірумен шектелмей, оны өңдеуді дамытуымыз керек. Мысалы, ет, сүт, көкөніс және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдерін қабылдайтын, сақтайтын, өңдейтін шағын кәсіпорындар мен цехтар ашу қажет. Бұл жыл бойы тұрақты жұмыс орындарын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Екіншіден, шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау керек. «Ауыл аманаты» бағдарламасы, жеңілдетілген несие, мемлекеттік гранттар арқылы ауыл тұрғындарының өз кәсібін ашуына жағдай жасау қажет. Бірақ тек несие берумен шектелмей, кәсіп ашқан азаматтарға бизнес-жоспар әзірлеуден бастап, өнім өткізуге дейін сүйемелдеу маңызды.

Үшіншіден, жұмыс берушілермен тікелей жұмыс жүргізу қажет. Ауылдардағы кәсіпкерлердің нақты кадр қажеттілігін анықтап, мансап орталығы арқылы сол сұранысқа сәйкес мамандар даярлауымыз керек. Жұмыс берушіге қажетті маманды алдын ала дайындасақ, жастардың тұрақты жұмысқа орналасу мүмкіндігі артады.

Төртіншіден, ауыл жастарының өз ауылында кәсіп бастауына жағдай жасау қажет. Мал шаруашылығы, жылыжай, наубайхана, тігін цехы, автокөлік жөндеу, құрылыс және қызмет көрсету салаларында шағын кәсіпкерлікті дамытуға болады.

Менің ұстанымым – мемлекеттік бағдарламаларға қатысушылардың санын көбейту ғана емес, сол бағдарламалардан кейін азаматтардың тұрақты жұмысқа орналасуын қамтамасыз ету. Егер аудандық мәслихат депутаты болып сайлансам, осы үш ауылдың әрқайсысындағы еңбек ресурстары мен экономикалық мүмкіндіктерін зерттеп, ауыл тұрғындары, кәсіпкерлер және жергілікті атқарушы органдармен бірлесе отырып, тұрақты жұмыс орындарын ашуға бағытталған нақты ұсыныстарды көтеремін.

Себебі біздің мақсатымыз – ауыл тұрғындарын уақытша жұмыспен қамту емес, әрбір отбасының тұрақты табыс табуына мүмкіндік жасау. Жастар өз ауылында болашағын көріп, еңбек етіп, отбасын асырай алуы керек.

 

– Бағдарламаңызда «Айшабибі – Қаратау» және «Айшабибі – Әулиекөл» бағытындағы жолдардың аралығын орташа жөндеуге ықпал ету көзделген. Бұл жолдардың бойындағы ауылдардың тұрғындары көлік қатынасы мен шаң-топырақтан қажығаны қашаннан бері айтылып келеді. Бұрынғы депутаттық тәжірибеңізге сүйене отырып, бұл күрделі жол жөндеу жұмыстары нақты қай жылы басталады және оның сапасына мердігерлер тарапынан қандай кепілдік берілмек?

Жол мәселесі – ауыл тұрғындарын көп жылдан бері толғандырып келе жатқан өзекті мәселелердің бірі. Бұл мәселені мен де жақсы түсінемін. Себебі жолдың сапасы тек көлік қозғалысына ғана емес, адамдардың күнделікті тұрмысына, балалардың мектепке қатынауына, жедел жәрдемнің уақытылы жетуіне және ауыл экономикасының дамуына тікелей әсер етеді.

Менің бағдарламамда «Айшабибі – Қаратау» және «Айшабибі – Әулиекөл» бағытындағы жолдарды орташа жөндеуге ықпал ету мәселесі бекерден-бекер енгізілген жоқ.

Бірінші бағыт бойынша, «Айшабибі – Қаратау» жолына қатысты жөндеу жұмыстарының 2025 жылы басталып, 2026 жылы аяқталуы жоспарланғаны жөнінде ақпарат жарияланған. Сондықтан ең алдымен осы жұмыстардың нақты орындалу барысын, қалған учаскелердің жағдайын және бөлінген қаражаттың игерілуін бақылауға алу қажет.

Ал «Айшабибі – Әулиекөл» бағыты бойынша нақты басталу мерзімін жауапты органдардың бекітілген жоспары мен қаржыландыру құжаттарын зерделемей тұрып уәде ету дұрыс емес. Менің мақсатым – бұл жолды жөндеу мәселесін 2027-2028 жылдарға арналған бюджеттік жоспарлау кезінде көтеріп, жобалық және қаржылық мәселелерінің шешілуіне ықпал ету. Қаржыландыру бекітілген жағдайда жөндеу жұмыстарын бастауға қол жеткізу қажет.

Екінші маңызды мәселе – жолдың сапасы.

Менің ойымша, жолды жөндеп, пайдалануға бергеннен кейін оның сапасына қатысты жауапкершілік аяқталмауы тиіс. Мердігер ұйым келісімшарт бойынша кепілдік міндеттемелерін орындауы керек. Жолдың сапасын тек көзбен бағалау жеткіліксіз. Пайдаланылған материалдардың сапасы, асфальт қабатының қалыңдығы және орындалған жұмыстың техникалық талаптарға сәйкестігі зертханалық тексеруден өтуі қажет.

Сонымен қатар, тәуелсіз техникалық қадағалау мен Жол активтері сапасының ұлттық орталығының сараптамасын қамтамасыз ету маңызды. Егер кепілдік мерзімі ішінде ақаулар анықталса, мердігер оларды өз есебінен жоюға міндетті.

Мен бұл мәселені аудандық мәслихат депутаты ретінде тұрақты бақылауда ұстауды көздеймін. Тұрғындармен кездесулерде жолдың жағдайы туралы айтылған әрбір ұсыныс назардан тыс қалмауы керек.

Менің ұстанымым: жолды жөндеу – бір реттік науқан емес, оның сапасына ұзақ жыл жауап беретін жүйелі жұмыс болуы тиіс. Ауыл тұрғындары шаң-тозаңға көміліп, жол азабын тартып жүрмеуі керек.

– Бағдарламаңыздың екінші бағытында сумен жабдықтау желілерінің тозу деңгейін 2,6 пайызға дейін төмендетуге ықпал ету міндеті қойылған. Бұл өте төмен әрі нақты цифр. Алайда, Айшабибі немесе Әулиекөл ауылдарының кейбір көшелерінде әлі күнге дейін ауызсу қысымы төмен немесе мүлде тартылмаған учаскелер бар. Осы көрсеткішке қол жеткізу үшін алдағы жылдары аудандық бюджеттен қанша қаражат бөлінуі тиіс және бұл жұмыстардың қазіргі ахуалы қандай?

– Бұл өте орынды сұрақ. Өйткені ауызсу – халықтың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін ең маңызды мәселелердің бірі.

Ең алдымен, бір нәрсені ашық айту керек: ауылда орталықтандырылған ауызсу бар дегеніміз – барлық тұрғын сапалы суды тәулік бойы қажетті қысыммен пайдаланып отыр деген сөз емес. Кейбір көшелерде су қысымының төмендігі, жаңа тұрғын алқаптарға су желілерінің толық тартылмауы және ескі құбырлардың тозуы мәселелері бар.

Айшабибі ауылында халық санының өсуіне және жаңа тұрғын үй алқаптарының қосылуына байланысты екінші көтергіш сорғы станциясын салу қажеттілігі анықталған. Бұл жобаның жобалық-сметалық құжаттамасы әзірленіп, мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысы алынған. 

Бұл – мәселені шешуге бағытталған нақты жобалардың бірі.

Ал Әулиекөл ауылындағы су жүйелерінің жағдайына келсек, қолданыстағы құбырлардың тозу деңгейін, су қысымын және жөндеуді қажет ететін учаскелерді толық түгендеу қажет. Әр көшенің мәселесін жеке қарастыруымыз керек.

Сіздің аудандық бюджеттен қанша қаражат бөлінуі тиіс деген сұрағыңызға келсем, қазіргі таңда Айшабибі мен Әулиекөл ауылдары бойынша барлық қажетті жұмыстардың жиынтық құнын растайтын бекітілген қаржылық есепті атай алмаймын. Сондықтан нақты соманы ойдан айту дұрыс болмайды.

Менің ұсынысым – алдағы үш жылға арналған кезеңдік жоспар әзірлеу. Оның аясында:

  • ⁠  ⁠Бірінші кезекте су қысымы төмен және ауызсу жиі үзілетін көшелерді анықтау;
  • ⁠  ⁠Екінші кезекте ескі су құбырларын ауыстыру және сорғы станцияларының қуатын арттыру;
  • ⁠  ⁠Үшінші кезекте жаңа тұрғын үй алқаптарына су желілерін тарту;
  • ⁠  ⁠Әр жобаға жобалық-сметалық құжаттама әзірлеп, аудандық және облыстық бюджеттен, сондай-ақ республикалық қаржыландыру көздерінен қаражат қарастыру қажет.

Ал бағдарламадағы су желілерінің тозу деңгейін 2,6 пайызға дейін төмендету міндетіне келсек, бұл көрсеткішке қол жеткізу үшін алдымен бастапқы тозу деңгейі мен есептеу әдістемесі нақты анықталуы тиіс. Одан кейін әр жылға өлшенетін көрсеткіштер белгіленуі қажет.

– Бағдарламаңыздағы өте ерекше және қызықты міндеттердің бірі — Айшабибі орта мектебінің кітапханасын автоматтандырылған кітапханалық-ақпараттық жүйеге (АЖКЖ) қосуға ықпал ету. Әрине, бұл цифрландыру үшін жақсы қадам. Алайда, ауыл мектептеріндегі интернет сапасы, компьютерлік сыныптардың тозуы немесе оқулық жетіспеушілігі сияқты базалық мәселелер тұрғанда, кітапхананы автоматтандыру бірінші кезектегі кезек күттірмейтін мәселе ме, әлде бұл жанама қажеттілік пе?

– Өте орынды сұрақ. Менің ойымша, ауыл мектебіндегі білім сапасын арттыру үшін цифрландыру да, материалдық-техникалық базаны жақсарту да қатар жүруі керек. Бірақ олардың басымдықтары мен кезектілігі дұрыс анықталуы тиіс.

Айшабибі орта мектебінің кітапханасын автоматтандырылған кітапханалық-ақпараттық жүйеге қосу – оқушылардың кітап қорын пайдалану мүмкіндігін кеңейтетін, кітапханашының жұмысын жеңілдететін және білім беру саласын цифрландыруға бағытталған маңызды қадам.

Дегенмен, мен бұл бастаманы интернет сапасы, компьютерлердің жағдайы немесе оқулық тапшылығы сияқты негізгі мәселелерден жоғары қоймаймын.

Менің ұстанымым бойынша, ең алдымен оқушылардың сапалы білім алуына қажетті базалық жағдай жасалуы керек. Атап айтқанда:

  • ⁠  ⁠Мектептегі интернеттің тұрақты әрі қолжетімді болуын қамтамасыз ету;
  • ⁠  ⁠Компьютерлік сыныптардың материалдық-техникалық базасын жаңарту;
  • ⁠  ⁠Оқушыларды қажетті оқулықтармен толық қамтамасыз ету;
  • ⁠  ⁠Мектеп кітапханаларының кітап қорын жаңарту.

Осы мәселелер шешіле отырып, кітапхананы автоматтандыру жүйесін кезең-кезеңімен енгізуге болады.

Сонымен қатар, автоматтандырылған кітапхана жүйесі тек компьютер орнатумен шектелмеуі керек. Ол электрондық каталог, кітаптарды іздеу, оқырмандарды тіркеу және кітап қорын тиімді басқару мүмкіндіктерін қамтуы қажет. Жүйенің тұрақты жұмыс істеуі үшін интернет, қажетті техника және мамандарды оқыту мәселесі де ескерілуі тиіс.

Менің түсінігімде, цифрландыру – мақсат емес, білім сапасын арттырудың құралы.Сондықтан біздің басты міндетіміз – ауыл баласының қала баласымен тең дәрежеде сапалы білім алуына жағдай жасау. Ал кітапхананы автоматтандыру осы үлкен жұмыстың бір бөлігі болуы тиіс.

– Мемлекет тарапынан берілетін қайтарымсыз гранттар мен жеңілдетілген несиелер арқылы отбасылық бизнесті дамытуға қолдау көрсететініңізді жаздыңыз. Мансап орталығында басшы болғандықтан, бұл гранттарды бөлу кезінде ашықтық пен әділдікті қамтамасыз ету ең қиын мәселе екенін білесіз. «Көкесі барлар» немесе таныс-тамырлар ғана алады деген халық арасындағы теріс пікірді жою үшін, ауылдағы қарапайым жұмыссыз азаматтардың бұл қаржыға шынайы қол жеткізуін қалай бақылайсыз?

– Бұл мәселе мен үшін өте маңызды. Себебі халықты жұмыспен қамту саласында ұзақ жыл қызмет атқарғандықтан, мемлекеттік қолдауға мұқтаж азаматтардың қандай қиындықтарға тап болатынын жақсы білемін.

Шынын айту керек, халық арасында «мемлекеттік грантты алу үшін міндетті түрде танысың болуы керек» деген пікір кездеседі. Осындай сенімсіздікті жоюдың бірден-бір жолы – ашықтық, әділдік және қоғамдық бақылау.

Менің ұстанымым бойынша, мемлекеттік грант адамның танысына немесе әлеуметтік жағдайына емес, заңда белгіленген талаптарға, бизнес-жобасының негізділігіне және кәсіпті жүзеге асыру мүмкіндігіне қарай берілуі тиіс. Ол үшін бірнеше нақты тетік қажет деп есептеймін.

Біріншіден, ақпараттың баршаға бірдей қолжетімді болуы. Грант беру басталған кезде ауылдық округтерде түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, өтініш беру талаптарын, мерзімдерін және бағалау өлшемдерін алдын ала жариялау қажет. Әсіресе интернетті тұрақты пайдалана алмайтын ауыл тұрғындарына көмектесу маңызды.

Екіншіден, өтінімдерді бағалау үдерісінің ашықтығы. Әрбір үміткерге қойылатын талаптар мен бағалау критерийлері алдын ала белгілі болуы керек. Өтініштер белгіленген талаптар бойынша қаралып, шешімнің негіздемесі түсіндірілуі тиіс. Комиссия мүшелерінің мүдделер қақтығысы болмауы қажет.

Үшіншіден, қарапайым жұмыссыз азаматтарға нақты көмек көрсету. Кейбір адамдардың кәсіп ашуға ынтасы бар, бірақ бизнес-жоспар жазуды, құжат рәсімдеуді білмейді. Сондықтан мансап орталығы тарапынан тегін кеңес беру, бизнес-жоспар әзірлеуге көмектесу және құжаттарды рәсімдеу бойынша сүйемелдеу жұмыстарын күшейту керек.

Төртіншіден, қоғамдық бақылауды қамтамасыз ету. Грант алған азаматтардың тізімі, қаржының мақсатты жұмсалуы және жобалардың іске асу барысы заңнамада рұқсат етілген көлемде ашық жариялануы тиіс. Азаматтардың өтініштері мен шағымдарын қараудың қолжетімді тетігі болуы қажет.

Бесіншіден, грант алған азаматтарды кейін де қолдау керек. Себебі грант беру – жұмыстың соңы емес, кәсіптің бастамасы. Кәсіптің дамуы, жұмыс орындарының ашылуы және бөлінген қаражаттың мақсатты пайдаланылуы жүйелі түрде бақылануы тиіс. Егер аудандық мәслихат депутаты болып сайлансам, гранттарды тікелей бөлетін органның орнына шешім қабылдамаймын, бірақ осы үдерістің заңдылығы мен ашықтығына қатысты мәселелерді мәслихат деңгейінде көтеріп, жауапты органдардың есебін талап етуге және қоғамдық бақылауды күшейтуге ықпал етемін.

Менің басты мақсатым – мемлекеттік қолдаудың шын мәнінде мұқтаж, еңбек етуге ынталы, өз кәсібін ашқысы келетін қарапайым ауыл тұрғындарына қолжетімді болуына жағдай жасау.

Мен үшін ең маңыздысы – грант алған адамның кіммен таныс екені емес, сол қаржыға қандай кәсіп ашқаны, қанша адамды жұмыспен қамтығаны және отбасына қандай тұрақты табыс әкелгені.

– Сұхбатыңызға көп рақмет!


Дайындаған: «ID Corp» ЖШС.

Тапсырыс беруші: А.Ә. Стамқұлов.

№9 бірмандаттық аудандық сайлау округі бойынша Жамбыл аудандық мәслихатының депутаттығына кандидаттың сайлауалды үгіт материалы республикалық бюджет қаражаты есебінен төленді.

Тегтер: Алтай СтамқұловЖамбыл ауданыСАЙЛАУ 2026
БөлісуЖолдауБөлісуTweet
Құрылтай Құрылтай Құрылтай

Ұқсас мақалалар

Әділдік, адал еңбек және таза ауыл қағидатын ұстанған кандидат не ұсынады?

Әділдік, адал еңбек және таза ауыл қағидатын ұстанған кандидат не ұсынады?

20.11.2026, 01:17
Ауыл дамуы мен халық игілігі жолындағы нақты бастамалар: Кандидат Эльвира Көшкінбаева не ұсынады?

Ауыл дамуы мен халық игілігі жолындағы нақты бастамалар: Кандидат Эльвира Көшкінбаева не ұсынады?

20.11.2026, 00:36
Аса ауылының дамуы мен тұрғындардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған бастамалар

Аса ауылының дамуы мен тұрғындардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған бастамалар

19.11.2026, 23:33
«Әділет» кандидаттары Байзақ ауданында өңірді дамытудың басым бағыттарын таныстырды

«Әділет» кандидаттары Байзақ ауданында өңірді дамытудың басым бағыттарын таныстырды

19.11.2026, 18:05

Сайт Қазақстан Республикасы Ақпарат және Коммуникациялар министрлігі ақпарат комитетінде 2018 жылы 19 наурызда тіркеліп, №16981- ИА куәлігі берілген.

Тел: +7 (707) 550 04 70
Email: turaninfo.kz@gmail.com



  • Басты бет
  • Біз туралы
  • Жарнама
  • Құпиялылық саясаты
  • Байланыс

© 2016-2026. «Turaninfo.kz» ақпарат агенттігі. Барлық құқықтар сақталған.

No Result
Барлық нәтижені қарау
  • Жаңалықтар
    • Қазақстан жаңалықтары
    • Облыс жаңалықтары
    • Қала жаңалықтары
    • Аудан жаңалықтары
    • Әлем жаңалықтары
    • Абырой
    • Басшылар рейтингісі
  • Сайлау-2026
  • Қоғам
  • Азаматтық қоғам
  • Мәдениет
  • Заң
  • Денсаулық
  • Спорт
  • Сараптама
  • Бейнеблог
  • «Ой шебері» зияткерлік ойыны
  • Қазақша
  • Русский

© 2016-2026. «Turaninfo.kz» ақпарат агенттігі. Барлық құқықтар сақталған.