Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жетекшілігімен елімізде өңдеуші өндіріс, жасыл энергетика, фармацевтика және заманауи инфрақұрылым салалары қарқынды дамуда.
2026 жылы еліміздің бірнеше өңірінде ірі өнеркәсіптік жобалар іске қосылып немесе мақұлданды. Бұл жобалар жаңа жұмыс орындарын ашуға, экспорттық әлеуетті арттыруға және технологиялық дамуға серпін береді.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу және агротехнологиялар
Павлодар облысында құны 2 млрд теңге болатын майлы дақылдарды өңдеу зауыты іске қосылды. Кәсіпорын жылына 60 мың тоннаға дейін шикізат өңдеп, 35 мың тоннаға дейін тазартылмаған күнбағыс майын өндіре алады. Өнім ішкі нарыққа да, экспортқа да жеткізіледі.
Солтүстік Қазақстан облысында қытайлық XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD компаниясы тағы бір ірі май өңдеу зауытын салуда. Инвестиция көлемі – 53 млрд теңге. Кәсіпорынның тәуліктік қуаттылығы – 1,4 мың тонна өнім. Жоба 2028 жылы іске қосылып, 150 жаңа жұмыс орны ашылады.
Түркістан облысында жылына 500 бірлікке дейін агродрон өндіретін өндіріс іске қосылды. Ұшқышсыз аппараттар ауыл шаруашылығы алқаптарын өңдеуге арналған және бір ұшуда 5 гектарға дейін жерді дәрілей алады. Болашақта өрт сөндіруге және жүк тасымалдауға арналған дрондар шығару жоспарлануда.
Фармацевтика және биотехнологиялар
Үкімет Қарағанды облысында құны 42,5 млрд теңге болатын фармацевтикалық кешенді салу және жаңғырту жобасын мақұлдады. Кәсіпорында онкологиялық, аутоиммундық және орфандық ауруларды емдеуге арналған дәрілерді қоса алғанда, 74 түрлі препарат өндіріледі. Сондай-ақ белсенді фармацевтикалық субстанциялар мен иммунобиологиялық препараттар шығарылады. Жоба аясында 70-ке жуық жұмыс орны құрылады.
Алматы облысындағы Алатау арнайы экономикалық аймағы аумағында құны 32,5 млрд теңге болатын толық циклді биофармацевтикалық кешен салу жоспарлануда. Кәсіпорын 2031 жылы іске қосылады. Мұнда онкологиялық және орфандық ауруларды емдеуге арналған дәрілерді қоса алғанда, 20 түрлі препарат пен иммунобиологиялық өнім өндіріледі.
Энергетика және жасыл технологиялар
Қазақстандық Baskan Irrigation компаниясы Жетісу облысында қуаты 30 МВт болатын Покатилов су электр станциясын салуды жоспарлап отыр. Нысан 2028 жылы пайдалануға беріледі. Жоба аясында көлемі 80 млн текше метрге дейінгі су қоймасы салынып, 32 мың гектарға жуық ауыл шаруашылығы жерін суаруға мүмкіндік жасалады. Сонымен қатар жылына шамамен 30 мың МВт/сағ электр энергиясы өндіріледі.
Түркістан облысында құны 307 млн АҚШ долларын құрайтын күн электр станциясының құрылысы басталды. Жобаны қытайлық China Energy Overseas Investment Co. Ltd. компаниясы Qazaq Green Power PLC және Самұрық-Энерго қолдауымен жүзеге асыруда. Станция 2027 жылы іске қосылғаннан кейін жылына шамамен 674 млн кВт·сағ электр энергиясын өндіреді.
Ең ауқымды жобалардың бірі – Павлодар облысы
Металлургия және тау-кен өнеркәсібі
нда салынатын алюминий кластері. Оны сингапурлық XINFA компаниясы жүзеге асырады. Инвестиция көлемі – 15 млрд АҚШ доллары. Жоба бокситті терең өңдеуді көздейді. Нәтижесінде жыл сайын 4,8 млн тонна глинозем, 2,4 млн тонна электролиттік алюминий және 1,2 млн тонна терең өңделген өнім өндіріледі. Құрылыс 2026 жылы басталып, алғашқы кезеңі 2028 жылы іске қосылады. Жоба шамамен 10 мың жұмыс орнын ашады.
Қытайлық Sinolnvest Group Ltd. Қарағанды облысындағы темір кен орнын игеруге кіріседі. Жобаның қуаттылығы жылына 100 мың тонна кен өндіруге мүмкіндік береді. Кен орнын пайдалану мерзімі 2027–2034 жылдарға жоспарланған.
Ақтөбе қаласында құны 100 млн АҚШ долларын құрайтын Еуразиялық интеграцияланған жасыл мыс өнеркәсібі зауытының құрылысы басталды. Жоба қытайлық Beijing Jinvi Yuanfang Group пен қазақстандық Phoenix Industrial Group серіктестігі негізінде жүзеге асырылуда. Кәсіпорын мыс сынықтарынан жылына 25 мың тоннаға дейін тазартылған мыс өндіреді. Зауыт 2027 жылы іске қосылып, өнім ішкі нарыққа және ЕАЭО мен ЕО елдеріне экспортталады.
Туризм және инфрақұрылым
Almaty SuperSki тау шаңғысы курорты жобасына Франция, Канада және АҚШ компаниялары тартылды. Француз тарапы 11 аспалы жол салады, канадалық компаниялар инженерлік жобалаумен айналысады, ал америкалық серіктестер құрылыс жұмыстарын басқару мен үйлестіруді жүзеге асырады. Курортты 2028 жылы іске қосу жоспарланған.
Қазмортрансфлот пен Abu Dhabi Ports бірлескен жобасы аясында Баку кеме жасау зауытында Каспий теңізінде жұмыс істейтін алғашқы контейнер тасымалдаушы кеменің құрылысы басталды. 2027 жылдың соңына дейін сыйымдылығы 780 TEU болатын екі кеме салу көзделген.
Жобалардың негізгі нәтижелері
Аталған жобаларды іске асыру нәтижесінде Қазақстан:
- Мыңдаған жаңа жұмыс орындарын ашады;
- Қосылған құны жоғары өңдеуші өндірістерді дамытады;
- Экспорттық әлеуетін арттырады;
- Жасыл энергетика мен фармацевтика салаларында жаңа деңгейге көтеріледі;
- Өңірлерге ірі шетелдік инвестициялар тартып, олардың дамуына серпін береді.
Барлық аталған жобалардың жүзеге асырылуы – Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Әділетті Қазақстан құру және ауқымды экономикалық жаңғыру жүргізу жөніндегі дәйекті саясатының нәтижесі.
Мемлекет басшысы экономиканы әртараптандыру, өңдеуші өнеркәсіпті дамыту және сапалы шетелдік инвестициялар тарту міндетін қойған болатын. Бүгінде бұл саясат нақты нәтижесін көрсетіп отыр: өңірлерде заманауи кәсіпорындар ашылып, мыңдаған жұмыс орындары құрылуда, экспорттық әлеует артып, елдің өнеркәсіптік тәуелсіздігі нығаюда.
Металлургия, фармацевтика, жасыл энергетика және ауыл шаруашылығы салаларындағы ірі жобалар Қазақстанның Президент белгілеген бағыт бойынша жоғары технологиялы, әртараптандырылған әрі бәсекеге қабілетті экономика құру жолында нық қадам басып келе жатқанын айқын дәлелдейді.
