Әкімшілік құқық бұзушылықтар — мемлекет пен қоғамның тұрақтылығы мен тәртібіне қауіп төндіретін, бірақ қылмыстық жауапкершілікке жатпайтын іс-әрекеттер немесе әрекетсіздіктер.
Қоғамдық тәртіпке қарсы құқық бұзушылықтар қоғамдағы тыныштық пен қауіпсіздікке нұқсан келтіретін әрекеттерді қамтиды. Олар қоғамдық орындарда орын алатын әртүрлі жағымсыз құбылыстардан бастау алады.
- Алкогольді ішімдіктерді ішу немесе масаң күйде қоғамдық орындарда жүру — бұл құқық бұзушылықтар қоғамдық орындарда алкогольдік ішімдіктерді тұтыну немесе қоғамдық жерлерде масаң күйде болу арқылы тәртіпсіздік туғызады. Бұл жағдайда, ішімдік ішіп, қоғамдық орындарды ластау немесе басқа азаматтарға қолайсыз жағдайлар жасау қоғамдық тәртіпті бұзу ретінде қарастырылады.
- Ұсақ бұзақылық — қоғамдық орындарда әдепсіз мінез-құлық көрсету, адамдарға күш көрсету, кедергі келтіру немесе қоғамдық тыныштықты бұзу. Мұндай әрекеттерде басқа адамдардың құқықтары мен еркіндіктері бұзылады, ал құқық бұзушының әрекеті көп жағдайда қоғамда агрессия мен теріс әсер туғызады.
- Қоғамдық тәртіпті бұзу, шулы жиындар ұйымдастыру — заңсыз митингтер мен демонстрациялар қоғамдық тәртіпті бұзады. Мұндай әрекеттер құқық қорғаушы органдар тарапынан жазаланады, себебі бұл қоғамның тыныштығына, адамдардың тыныс-тіршілігіне теріс әсер етеді.
- Жол қозғалысы ережелерін бұзу — жол қозғалысының ережелерін бұзу, әсіресе жаяу жүргіншілердің жол ережелерін сақтамауы, қоғамдық тәртіптің бұзылуына әкелуі мүмкін. Көліктердің жылдамдықты асырғаны, тротуарға шығып кетуі немесе жарықтарда тоқтамауы да қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіреді.
- Көшеде тазалықты сақтамау — қоғамдық орындарда қоқыс тастау, жалпы тазалық ережелерін сақтамау, экологиялық нормаларды бұзу да қоғамдық тәртіпті бұзу болып саналады. Бұл жағдайлар қоғамның визуалды әрі физикалық жағынан қолайсыз жағдайға ұшырауына алып келеді.
Әкімшілік құқық бұзушылықтардың жазалары:
Әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін ҚР ӘҚБтК-де арнайы жазалар қарастырылған. Оларға әкімшілік айыппұл салу, ескерту жасау, көлік құралдарын басқару құқығынан айыру, әкімшілік қамауға алу, белгілі бір іс-әрекетке уақытша тыйым салу жатады. Әрбір құқық бұзушылық түрі үшін жазаның көлемі мен сипаты әртүрлі болады.
Қоғамдық тәртіпті сақтау азаматтардың құқықтары мен еркіндіктерін қамтамасыз ету үшін аса маңызды. Әкімшілік құқық бұзушылықтар азаматтардың мінез-құлқын реттейтін құрал ретінде қоғамда тәртіпті сақтау мақсатында енгізілген. Әрбір азамат қоғамдық тәртіпті сақтауға және өз құқықтарын дұрыс қолдану арқылы қоғамдағы тұрақтылықты нығайтады.
Тараз қаласыныңәкімшілік құқық бұзушылықтаржөніндегі мамандандырылған соты әкімшісінің бас маман – сот мәжілісінің хатшысы Т.К.Әбілдабеков
