Сот жүйесі бүгінде көптеген жаңашылдықтарды енгізіп отыр. Бірқатар заңдардың қабылдануына ҚР Жоғарғы Соты бастамашы болды. Сот саласы үздік әлемдік стандарттарға сәйкес болып келеді. Көп елдерден көш ілгеріміз. Алайда, Тәуелсіздіктің 30 жылдығында қол жеткізген жетістіктерге тоқмейілсуге болмайды.
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласында «Тәуелсіздіктің отыз жылын шартты түрде үш онжылдық белеске бөліп қарастыруға болады. Оның әрқайсысы атқарған миссиясы түргысынан гасырдың жүгін арқалап тұр» дей келе, «Алдағы төртінші онжылдықтың бізге жүктейтін міндеті — қуатты елдің несі және кемел халық болу. Бұл жолда саяси-экономикалық реформаларды және сананы жаңғырту үдерісін жалғастырып, заман талабына бейімделген ұлттың жаңа болмысын қалыптастыруымыз қажет. Біз әділетті қоғам мен тиімді мемлекет құруды көздеп отырмыз. Кез-келген істе әділдік қағидатын басшылыққа алсақ, бұған анық қол жеткіземіз. Мысалы, тұргындардың тұрмысын жақсарта түспесек, еліміздің жетістіктері мен халықаралық табыстарын мақтан ету артық. Азаматтарымыз экономикалық өсімнің игілігін сезіне алмаса, одан еш қайыр жоқ. Халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартумен қатар, барлық азаматтардың мүддесін бірдей қоргау қажет.Сот жүйесі Қазақстан Президенті Қ.Ж.Тоқаев мақсат етіп қойган «Әділетті мемлекет кұру» тұжырымдамасында маңызды ролге ие. Шын мәнінде «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» кұра алсақ, ел болашағы жарқың болатыны сөзсіз. Осы тұста бір мәселеге көңіл аудару керек. Әлбетте, қарапайым халық арасында сот қабылдаған шешімдерге риза болмайтындар да болады. Оның әртүрлі себептері де бар. Құқықтық сауаттылықтың төмен деңгейде болуы себепті кейде сот шешімі қарапайым халыққа әділетсіз, заңсыз болып көрінеді.
Осыған орай, жоғары түрған соттарға шағым да көп түсетін. Алайда, соңғы сот жүйесіне енгізілген жаңашылдықтың бірі – бұл бағыттағы көрсеткіштердің азаюына септігін тигізіп отыр. Яғни, бүгінгі күні әр судья өз шешімін жария еткен соң оны қарапайым тілмен сот процесіне қатысушыларға түсіндіруі керек. ҚР Жоғарғы Соты осындай міндетті әр судьяга жүктеп отыр. Бұл тәжірибиенің енуі он нәтижелерге әкеліп отырганын жасырмауымыз керек. Осылайша, кұргақ заң тілін түсінбейтін халыққа қабылданған шешімнің не үкімнің, қаулының себебі, қандай нормага сүйенгені, шешімнің негіздері түсінікті тілмен айтылып жүр. Судьялар тіпті бұл бағытта білімдерін толықтырып, дағдыларын жақсарту үшін мамандар дәрісін алуда. Бұның бәрі қарапайым халық соттың шешімін түсінуі үшін жасалып отыр. Осы іспеттес халыққа бағытталган бастамалар көп болуы керек деп есептеймін.
Тараз қаласының әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған сотының судьясы Л.Ильясова
