БАҚ-та және әлеуметтік желілерде 2023 жылдан бастап әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдеріне бағасын біртіндеп «қатаң» реттеуден бас тарту туралы ақпаратты жариялау фактілері бойынша ҚР сауда және интеграция министрлігі мыналарды түсіндіреді.
Негізгі азық-түлік тауарларының тапшылығын болдырмау, отандық бизнес пен халық мүдделерінің теңгерімін сақтау мақсатында мемлекет біртіндеп ӘМАТ бағасын тұрақтандырудың «қатаң» құралдарын пайдаланудан бас тартатын болады. Мұндай құрал бөлшек бағалардың шекті мәндерін және ӘМАТ-қа шекті рұқсат етілген бөлшек бағалардың мөлшерін белгілеудің қолданыстағы ережелері (ережелер) болып табылады. Көптеген жылдар бойы тәжірибеде оларды қолдану өзінің тиімділігін дәлелдеген жоқ және бизнес тарапынан көптеген сын тудырды.
Осыны ескере отырып, қазіргі уақытта Сауда және интеграция министрлігі жаңа ережелер жобасын әзірледі. Бұл құжат әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын өндірушілердің өзіндік құны мен өткізу бағаларын, логистикаға арналған шығындарды, көтерме және бөлшек сатушылардың 15%-дан аспайтын мөлшердегі сауда үстемелерін, сақтауға арналған шығындарды, сондай-ақ өндірушілер мен ішкі сауда субъектілерінің залалды қызметіне жол бермеуді ескеретін ӘМАТ-қа бөлшек сауда бағаларының шекті мәндерінің мөлшерін белгілеу үшін жергілікті атқарушы органдардың есеп айырысу түрлерін айқындайды.
Жалпы, мемлекет ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерді өз өнімдерінің бағасын өз бетінше тұрақтандыруға ынталандыруға мүмкіндік беретін «оңтайлы» реттеуге біртіндеп көшуге ниетті. Бұл ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілерді «айналым схемалары» бойынша тікелей өндірушілерге қаржыландыру тәсілдерін өзгерту, ауылшаруашылық жәрмеңкелерін өткізу, қызмет тізбегін талдау және азық-түлік бағасына тікелей әсер ететін аймақтық комиссиялардың жұмысы аясында өнімсіз делдалдарды анықтау сияқты әдістер.
Бұдан басқа, қазіргі уақытта ауыл шаруашылығы министрлігі бағаны тұрақтандыру тетігі ретінде «форвард» ұғымын енгізуді көздейтін ӘМАТ бағасын тұрақтандыру тетіктерінің үлгілік қағидаларына түзетулер әзірледі. Бұл ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді әлеуметтік маңызы бар тауарларды өндіруге, оларды кейіннен белгіленген бағамен жеткізуге алдын ала қаржыландыруға мүмкіндік береді.
