«Время» газеті редакциясының қарамағында Жамбыл облысының тұрғындарына мал сатып алуға жеңілдікті несие бөлуге байланысты сотқа дейінгі тергеу материалдары болды. Рас, тергеу нұсқасы бойынша, жақсы мақсаттарға бағытталған 78 миллион теңге қолма-қол ақшаға айналдырылып, ұрланған, ал тағы 50 миллионды «Тараз»ӘКК басшылығымен байланысты компания алған.
Осы оқиғалардың барлығы әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияны Олжас Қаржауов басқарған кезеңде болды. Тергеу қылмыстық кодекстің 362-бабының 4-тармағы «билікті немесе лауазымдық өкілеттіктерді ауыр зардаптарға әкеп соққан асыра пайдалану»бойынша жүргізіледі.
Олжас Қаржауовтың бүкіл мансабы бизнеспен және оның мемлекет тарапынан қолдауымен байланысты. «Атамекен» Ұлттық Кәсіпкерлер палатасына ол 2014 жылдың жазында жұмысқа орналасты, содан кейін тез арада департамент директорының орынбасары, содан кейін Алматы бойынша Кәсіпкерлер Палатасы директорының орынбасары лауазымын алды. Содан кейін Олжас Есалханұлы кәсіпкерлерге «Атамекеннің»топ-менеджері ретінде көмектесу үшін Маңғыстау облысына барды. Міне, 2020 жылдың жазында оны «Тараз»Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясына басшылық қызметке шақырды.
Мұнда жергілікті тұрғындарға жеңілдетілген несиелерді дұрыс бөлу мәселесі шешілді. «Тараз «микроқаржы ұйымы» ЖШС-нің 1,7 миллиард теңге сомасындағы бірінші траншын «Тараз» ӘКК-нен 2019 жылдың күзінде алды, ал Қаржауов келгеннен кейін корпорация тағы 500 миллион теңге бөлді.
Бұл ақшаның нысаналы мақсаты болды: кірістерді ауқымды және тиімді арттыру жөніндегі бағдарлама шеңберінде ауылдық және жеке кәсіпкерлікті дамыту. Ақша бюджеттік желі арқылы бөлінді, ал «Тараз» МҚҰ несиелендіру операторы болды.
Несиелер төрт пайыздық жеңілдікті мөлшерлемемен берілді, бірақ әр кәсіпкер белгілі бір міндеттемелерді өз мойнына алуы керек еді. Мысалы, «Фасад Полимер» ЖШС — не (қазіргі басшысы-Досымжан Жақаев) мал сатып алуға 50 миллион теңге жұмсалды, ал «Bal Kent» ЖШС-не (қазір бұл компанияны Гүлназ Қайратова басқарады) сол мақсатқа 28 миллион теңге бөлінді. Алайда, тергеу мәліметтері бойынша, бұл ақша жай ғана қолма-қол ақшаға айналды.
Тағы 50 миллион теңгені «арғымақ-2020» ЖШС (жетекшісі Мерей Ізбасаров) алды. Кейбір деректер бойынша қарыз алушы Мен кепіл беруші «Тараз» ӘКК бұрынғы басшысымен тығыз байланысты болуы мүмкін.
Бастапқыда жергілікті экономикалық тергеу департаменті күмәнді несие берудің барлық жағдайларын зерттеді. Алайда, бұл орган тергеуді қисынды аяқтай алмады. Осыдан кейін ӘКК басшылығының іс-әрекетіне Жамбыл облысы бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет мүдделі болды. Қазір бұл іс бойынша «жаңа-Аудит»ЖШС мамандары айналысатын аудиторлық тексеру тағайындалды. Олардың алдына бастапқы бөлінген 1,7 миллиард теңге соманың да, одан кейінгі 500 миллион транштың да шығыстарының негізділігін тексеру міндеті қойылды. Осылайша, аудиторлар бөлінген несиелер арасында басқа күдікті мәмілелер бар-жоғын білуі керек.
Ал тергеу жүріп жатқан кезде Олжас Қаржауов жұмысын ауыстырды: 2021 жылдың наурыз айынан бастап Жамбыл облысы Жуалы ауданының әкімі болып тағайындалды.
Дереккөз- «Время» газетінің редакциясы
