Қазақ даласына, қазақ еліне киесі бар “Жусан” ерекше өсімдік. Оның иісі мұрынды жарып, әлемдегі басқа жерден таптырмас туған жерге сағыныш иісі. Елден білместіктен, ақиқатты іздейміз деп, ерлерінің артынан, жалған ақпаратқа еріп кеткен қыз келіншектер балаларын алып “жихад үшін” деп Сирия еліне Түркия арқылы, кейбіреулер Мысыр арқылы біздің елде экстермистік топ болып саналатын “Ислам мемлекеті” террористік тобына қосылған болатын
Сирия дағдарысы алғашында араб көктемі, одан өте келе азаматтық соғысқа алып келді. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін жаңа республикаларда идеологиялық кризис орын алып, бірегейлік дағдарысқа ұшырады. Сириялық шиеленістін бүкіл кезеңінде, 2011 жылдан бастап соғыс кезінде 300-ден астам Қазақстан азаматтары қаза болды. Сирия еліне Қазақстанның батыс және орталық бөліктерінен “жихад” жасауға ең көп кеткен. Оның негізі себебі, эксперттер жұмыссыздық пен діни білімнің саясыздығынан деп көрсетіп келеді.
“ЖУСАН” операциясы нәтижесінен Жамбыл жеріне 9 әйел, 20 кәмелет жасқа толмаған оралған болатын. Бір жылдан астам уақыт бойынша қандай әлеуметтендіру жұмыстары жүргізілгендігі туралы Жамбыл облысы әкімдігінің дін істері басқармасына журналситтік сауал жолдаған болатынмын.
- Жамбыл облысы әкімдігінің дін істері басқармасы (ары қарай Басқарма) тарапынан «Жусан» гуманитарлық операциясы аясында Сирия Араб Республикасынан облысқа жеткізілген азаматшалар мен олардың балаларымен жеке профилактикалық және оңалту жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде. Қазіргі таңда Сирия Араб Республикасынан елге қайтарылған облысымыздың 29 тумасымен (9 — ы әйел, 20 — ы жасөспірім ) тиісті жұмыстар атқарылуда. Аталған азаматшалармен оларды қоғамға бейімдеу және қайта әлеуметтендіру мақсатында әрқайсысына облыс әкімдігінің дін проблемаларын зерттеу орталығы тарапынан теолог және психолог мамандары бекітіліп, жоспарлы жеке кездесулер ұйымдастырылуда. Бұл ретте, жоғарыда аталған азаматшалар мен олардың балаларымен атқарылып жатқан шаралар туралы ақпарат мемлекеттік құпия ақпараттар болуына байланысты, Сізге ауқымды ақпарат беруге мүмкіндік жоқтығын хабарлаймыз. Сондай ақ, өңірдегі қызмет атқаратын діни бірлестіктердің қызметі Басқарманың құзырлығы бойынша ҚР «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Заңының 5 бабына сәйкес зерделенуде. Атап айтқанда жоспарлы түрде олармен өттізіліп жатқан діни құлшылықтарына мониторинг жұмыстары жүргізіліп уағыздардың мазмұнын дінтанушы, теологтардың тарапынан талдау, келушілердің сандық, сапалық құрамы т.б.), заң талаптарына сәйкестігі қадағаланады” деді басқарма басшысының міндетін атқарушы Сауле Байбатшаева.
Сириядан келген Жамбылдықтарға кері байланыс шығуға сұрағанда қыз келіншектер жауаптары теріс болды. Олардың осы уақытқа дейін түрлі сайттар мен журналисттерге жауап бергендіктерін алға тартты.
Осы мәселе бойынша эксперт, тура сол Сириядан келгендермен жұмыс жасаған Гүлназ Раздықпен сұқбаттасқан болатынмын.
- Негізі біздің қыздар өте белсенді және ашық, әсіресе атыраулықтар “Алтын көпір” деген басылымның бас редакторы болып, өмірлерінде болған жәйттар туралы көптеп айтуда. Кейбір кезде журналисттер “хайп” үшін ақпаратты бұрмаланып, оңалтылып жатқан әйелдердін ойын дұрыс жеткізбей қояды. Өздерінің экстремистік ойларынан арылған көп қыз келіншектер бар, оларға осы қоғамға сіңісіп кетуде. Бірақ өзін-өзі радикалдандыруға бейім әйелдермен жұмыс істеу алаңдатады. Бұл ізгі еркі бойынша кеткендер немесе теологиялық білімі аз әйелдер. Сирия аумағында мұғалімдер болған адамдар акида курстарын оқытты. Сондай-ақ, деформация процесі қайтымсыз әсер ететін әйелдер бар. Міне, осы әйелдер ерекше алаңдаушылық пен қауіп тудырады және оларды оңалту ең күрделі жұмыс болып табылады.. Олармен әлі де жұмыс жасау керек, жергілікті қоғамдастықтың бірлесе атқаратын жұмысы деп есептеймін — деді Гүлназ Мақсұтқызы.
Соғыс отынан келген әйелдер мен балалар қайта радикаланбай ма деген сұрақ әрбір қазақстандық мазалайтын сұрақ. Ол сұрақты уақыт көрсетер деп білемін. Қазір ол арулар мен олардың балаларымен жүйелі түрде жұмыс жүргізетін болсақ, мүндай мәселе туындамас деп есептеймін.
Фото baribar.kz алынды
Авторы: Исламбек Дастан
