1 шілдеден бастап Қазақстанда жаңа Конституция қолданысқа енді. Ол қабылданғаннан кейін Мәжіліс пен Сенат жұмысын тоқтатып, депутаттық өкілеттіктері де доғарылды. Екіпалаталы Парламенттің орнына бірпалаталы Құрылтай келді. Оның құрамына бес жылға сайланатын 145 депутат кіреді.
Бірпалаталы парламенттің жұмыс принципі шамамен мынадай:
- Депутаттар заңдарды қарайды және қабылдайды — заң жобаларын талқылайды, түзетулер енгізеді және оларға дауыс береді.
- Үкімет жұмысын бақылайды — мемлекеттік органдардан ақпарат сұрата алады және үкімет мүшелерінің есебін тыңдайды.
- Конституцияда және заңдарда көзделген маңызды шешімдерді бекітеді.
- Депутаттар комитеттерде жұмыс істейді. Онда заң жобалары алдымен егжей-тегжейлі қаралып, содан кейін жалпы отырысқа шығарылады.
- Заң қабылданғаннан кейін ол тиісті рәсімдерден өтіп, соңында Президентке қол қоюға жіберіледі.
23 тамызда Қазақстанда Құрылтай депутаттарының алғашқы сайлауы өтті. Бұл 1991 жылдан бері елімізде өткен оныншы парламенттік сайлау және конституциялық реформадан кейінгі алғашқы науқан болды.
Партиялар жаңа Құрылтайда депутаттық мандаттарды кімдердің алатынын айқындады. 145 орын қалай бөлінгені және Қазақстанның жаңа бірпалаталы Парламентінің құрамына кімдер енгені белгілі болды.
Константин Авершин — кәсіпкер және Мәжілістің бұрынғы депутаты. Ол Алматыдағы Red Dragon желісінің негізін қалаушы, сондай-ақ қалалық мәслихаттың депутаты болған.
Ербол Адаев — бұған дейін Қазақстан Президенті Әкімшілігінің Жалпы бөлімінің меңгерушісі болған. 2017 жылдан 2022 жылға дейін Сенат аппаратында жұмыс істеді, кейін Президент Іс басқармасының ұйымдастыру-бақылау және кадр жұмысы бөлімін басқарды.
Тілектес Адамбеков — екі шақырылымдағы Мәжілістің бұрынғы депутаты. Парламентке келгенге дейін ол IT және финтех саласында, соның ішінде Қазпоштада IT инфрақұрылымының атқарушы директоры қызметін атқарды. Сондай-ақ, ол Президент жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияда қызмет етеді.
Асхат Аймағамбетов — ҚР Парламент Мәжілісінің бұрынғы мүшесі және бұрынғы Білім және ғылым министрі. 2022 жылы Білім және ғылым министрлігін басқарды. Үкіметтен кеткеннен кейін М.С. Нәрікбаев атындағы Қазақ гуманитарлық-заң университетінде сабақ берді.
Айжан Аймағанова — бұрынғы мемлекеттік айыптаушы және прокурор, Қуандық Бишімбаевтың атышулы сотына қатысқаны үшін кеңінен танылған.
Бекжан Әлімқұлов
Абай Алтай — бұған дейін ол Қазақстан Президенті Әкімшілігі басшысының орынбасары қызметін атқарған.
Гүлзира Атабаева — Павлодар қалалық мәслихатының бұрынғы депутаты. 2020 жылдан бастап YNTYMAQ шағын және орта бизнес қызметкерлері одағының Павлодар облыстық филиалын басқарды.
Гүлназ Атамқұлова — ауыл шаруашылығын қаржыландыру және корпоративтік басқару саласындағы маман ретінде ол «ҚазАгро» компаниясында он жылдан астам уақыт жұмыс істеді, еншілес компанияларда холдингтің басқарма төрағасының орынбасары және Директорлар кеңесінде қызмет етті.
Дархан Ахмедиев — ҚР Қорғаныс министрінің бұрынғы орынбасары. Бұған дейін ол Цифрлық даму министрлігінде жұмыс істеді, онда IT дамыту департаментінің директоры қызметін атқарды. 2022 жылдың сәуірінен бастап Қорғаныс министрінің орынбасары қызметін атқарды.
Әсел Бәденова — «Жаңа адамдар» жастар қозғалысының негізін қалаушы және көшбасшысы. Қозғалыс Каспий теңізін қорғау үшін «Каспийді сақтайық!» экологиялық бастамасын бастады. 2026 жылы «Жаңа адамдар» «Дала қырандары» ұйымымен бірігіп, жас көшбасшыларға арналған «Адал Азамат» мектебін ашты.
Зүлфия Байсақова — әйелдерді қорғау және дағдарыс орталықтарын құру саласында 30 жылдан астам тәжірибесі бар құқық қорғаушы. Ол әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау және тұрмыстық зорлық-зомбылықпен күресу үшін заңнамалық өзгерістерді ілгерілету жөніндегі комиссияларға қатысты.
Вадим Басин — QARMET компаниясының бас директоры және Президент жанындағы Ұлттық Құрылтайдың мүшесі. Ол Теміртау металлургия өнеркәсібінде 35 жылдан астам уақыт жұмыс істеп, электриктен компания директорына дейін көтерілді. 2021 жылдан 2023 жылға дейін Қарағанды облысы әкімінің орынбасары және бірінші орынбасары қызметтерін атқарды. 2020 жылы ол «Нұр Отан» партиясынан Мәжіліске кандидат ретінде де қатысты.
Ерлан Батырбеков — Қазақстан Ұлттық ядролық орталығының бас директоры. Бұған дейін ол орталықтың бас директорының бірінші орынбасары болды, ал 2013 жылдан бастап ҰЯО мен оның филиалы — Радиациялық қауіпсіздік және экология институтын басқарды.
Марат Бәшімов — Мәжілістің бұрынғы депутаты. 2025 жылы парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобына, ал 2026 жылы конституциялық реформа жөніндегі комиссияға қосылды.
Нұрлан Бекназаров — Шымкент қаласынан сайланған бұрынғы Сенат мүшесі, ол Сенаттың Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетін басқарды және бұған дейін оның хатшысы қызметін атқарды.
Евгений Больгерт — Қазақстан Парламенті Сенатының бұрынғы мүшесі. Оған дейін ол «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының басқарма төрағасының орынбасары болды және «Қамқор Сервис» ЖШС-ны басқарды.
Сатыбалды Бұршақов — Қазақстанның Солтүстік Македониядағы төтенше және өкілетті елшісі болды. 2019 жылдан 2024 жылға дейін, ол Қазақстанның Израильдегі және Кипрдегі елшісі қызметін қоса атқарды.
Наталья Годунова — Жоғарғы Есеп палатасының бұрынғы төрағасы және «Қазақстан темір жолы» компаниясының тәуелсіз директоры. 2018 жылдан бастап ол Президент жанындағы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес комиссиясында қызмет етті, ал 2026 жылы Конституциялық реформа комиссиясының мүшесі болды. 2022 жылдан 2024 жылға дейін Жоғарғы Есеп палатасын басқарды.
Айбек Дәдебай
Александр Данилов — «Аманат» партиясының хатшысы және бұрынғы ақпарат және әлеуметтік даму вице-министрі. Бұған дейін ол Stopfake.kz жобасын басқарды, сондай-ақ жастар мен қоғамдық ұйымдарда жұмыс істеді.
Қарлығаш Жаманқұлова — «Әділ сөз» сөз бостандығын қорғау халықаралық қорының бұрынғы президенті. Ол қорды шамамен үш жыл басқарды, ал 2026 жылы «Әділет» партиясының бастамашыларының бірі болды және оның Құрылтайға кандидаттар тізіміне енгізілді.
Жұлдыз Данбаева — Астана қаласының №3 көпсалалы қалалық ауруханасының директоры. Медицина ғылымдарының докторы, денсаулық сақтау магистрі (MBA) дәрежесіне ие.
Дидарбек Ділдабек
Шынасыл Ерназар — «Жасыл Даму» АҚ Директорлар кеңесі төрағасының орынбасары қызметін атқарды, қоршаған ортаны қорғау саясаты және қалдықтарды басқару мәселелеріне маманданды.
Сұңғат Есімханов — 2023 жылдан бастап Қазақстанның энергетика вице-министрі қызметін атқарды. Бұған дейін ол Энергетика министрлігінің Атомдық және энергетикалық қадағалау және бақылау комитеті «Самұрық-Энергияны» басқарды, сонымен қатар Павлодар облысы әкімінің бірінші орынбасары болды.
Жанарбек Әшімжанов — VII және VIII шақырылымдағы Мәжіліс депутаты
Динара Закиева — ҚР Балалар құқықтары жөніндегі уәкілі. 2023 жылдың маусым айынан бастап балалар құқықтарын қорғаумен айналысады; бұған дейін «Қамқорлық қоры» қорын басқарған.
Снежанна Имашева — Мәжілістің бұрынғы депутаты. 2025 жылы парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобына қосылды, ал 2026 жылдың наурыз айынан бастап Президент жанындағы Отбасы мәселелері жөніндегі комиссар және Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия төрағасының орынбасары қызметтерін атқарды.
Ақерке Искандерова — «Жастар Рухи» жастар қанатының төрайымы. 2018 жылдан бастап ұйымда жұмыс істейді: коммуникациялар бөлімінің бастығы, төрағаның орынбасары болды, ал 2024 жылдың наурыз айынан бастап «Жастар Рухи» ұйымын басқарып келеді.
Лаура Қарабасова — Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе аймақтық университетінің басқарма төрағасы және ректоры. Ол университетті 2021 жылдан бері басқарып келеді. Бұған дейін ол Назарбаев университетінде академиялық істер жөніндегі проректор және постдокторантурада оқыған. Білім беру саласында PhD дәрежесіне ие.
Шолпан Қаринова — оқу-ағарту министрінің бірінші орынбасары және «Аманат» партиясының хатшысы болған. Солтүстік Қазақстан облысы білім беру департаментінің басшысы және білім және ғылым вице-министрі қызметтерін атқарған.
Мейрамбай Кемалов
Дәулет Кәрібек — AMANAT партиясының атқарушы хатшысы. Бұған дейін ол Жамбыл облысы әкімінің орынбасары және Астана қалалық жастар саясаты басқармасының басшысы қызметін атқарған.
Марат Қожаев — Ішкі істер министрінің бұрынғы бірінші орынбасары. 2024 жылдың қазан айында ол сенатор болып, бұл қызметті 2026 жылдың 1 шілдесіне дейін атқарды.
Ләззат Қожахметова
Замира Кузиева — «Единый консолидирующий центр» ЖШС басқарушы директоры, Астана қоғамдық кеңесінің және Конституциялық реформа комиссиясының мүшесі. 2026 жылы жаңа Конституция бойынша комиссияның жұмысына қатысты.
Юлия Кучинская — VII және VIII шақырылымдардағы Мәжілістің бұрынғы депутаты. Бұған дейін ол «Нұр Отан» партиясының Қоғамдық саясат институтын басқарған.
Дихан Қамзабекұлы — «Қазақ газеттері» ЖШС бас директоры, ғалым және журналист. 2026 жылы Конституциялық реформа комиссиясына кірді.
Дана Медеуова
Гүлісхан Нахбаева — Мәдениет және ақпарат министрлігі жанындағы «Жастар» ғылыми-зерттеу орталығының директоры болды. Бұған дейін білім беру жүйесінде жұмыс істеген. Сондай-ақ халықаралық әйелдер шахмат гроссмейстері.
Бөріхан Нұрмұхамедов — сясаттанушы, «Grand Khanaka» ЖШС директоры және «Әділет» партиясының саяси кеңесінің мүшесі. Бұған дейін ол «Ақ жол» партиясының мүшесі ретінде Мәжіліске бірнеше рет сайлауға түскен, ал 2025–2026 жылдары парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобына және Конституциялық реформа комиссиясына қосылған.
Әмірбек Оспанбеков — Парламенттегі Президент өкілдігі аппаратының бұрынғы басшысы. Оған дейін ол Сенатта және Президент әкімшілігінде, соның ішінде Президент Кеңсесі басшысының орынбасары қызметін атқарды.
Ольга Перепечина — Сенат төрағасының бұрынғы орынбасары және Солтүстік Қазақстан облысынан сайланған бұрынғы сенатор. Ол 2014 жылдан бері Сенатта қызмет етіп, 2017 жылдан 2022 жылға дейін Қаржы және бюджет комитетін басқарды және 2022 жылдан бері вице-спикер қызметін атқарды.
Константин Петров — ҚР Орталық сайлау комиссиясы төрағасының бұрынғы орынбасары.
Сергей Пономарев — 8-ші сайланған Мәжілістің бұрынғы депутаты және Президент жанындағы Ұлттық Құрылтайдың мүшесі. Бұған дейін ол Алматы қалалық мәслихатының (парламент) депутаты болған. Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобының және Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның мүшесі болған.
Шерзод Пулатов — Қазақстан Президенті жанындағы Ұлттық Құрылтайдың мүшесі. 2019–2020 жылдары Қазақстан халқы Ассамблеясы төрағасының орынбасары болды.
Максим Рожин — 8-ші шақырылымдағы Мәжілістің бұрынғы депутаты және Президент жанындағы Ұлттық Құрылтайдың мүшесі. Сондай-ақ, ол Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінде және Конституциялық реформа жөніндегі комиссияда қызмет етті. Мәжілісте Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің мүшесі болды.
Мәди Рымжанов — «Дала қырандары» ұлттық спорт түрлерін қолдау қорының директоры.
Татьяна Савельева — Бұрынғы қаржы вице-министрі және VIII шақырылымдағы Мәжіліс депутаты. 2023 жылдан 2026 жылға дейін ол парламент мүшесі, алдымен хатшы, содан кейін Қаржы және бюджет комитетінің төрайымы болды.
Ерлан Сайыров — 7 және 8 шақырылымдағы Мәжілістің бұрынғы депутаты. 2022 жылы Мәжілістегі «Нұр Отан» фракциясы жетекшісінің орынбасары және төралқа мүшесі болды, ал 2023 жылдан 2026 жылға дейін «Аманат» партиясының парламент мүшесі болды.
Айдос Сарым — саясаттанушы, Қазақстан саяси зерттеулер қауымдастығының вице-президенті және Президент жанындағы Ұлттық Құрылтайдың мүшесі. 2021 жылдан 2026 жылға дейін 7 және 8 шақырылымдардағы Мәжіліс депутаты болды, сондай-ақ парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобының және Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның құрамында болды.
Айжан Сқақова — VII шақырылымдағы Мәжілістің бұрынғы депутаты. 2021 жылдан 2023 жылға дейін Экология және табиғатты пайдалану комитетінде қызмет етті. Бұған дейін Мәжіліске сайлауға түскен, ал 2023 жылы «Байтақ жасыл партиясынан» кандидат болды.
Екатерина Смышляева — 8-ші шақырылымдағы Мәжілістің бұрынғы депутаты. 2022 жылдан 2023 жылға дейін «Нұр Отан» фракциясының төралқасында қызмет етті, содан кейін «Аманат» партиясынан Мәжіліс депутаты болып сайланды, онда 2026 жылдың шілдесіне дейін қызмет етті.
Аят Сүгірбай — Маңғыстау облыстық мәслихатының депутаты.
Русана Сулаймонова — Павлодар қалалық мәслихатының депутаты.
57. Сүлейменова Айсұлу Қанатқызы
58. Темербаева Айжан Маратқызы
59. Тен Ирина Сергеевна
60. Тоқтамурат Армангүл
61. Хаирова Әсел Әнуарқызы
62. Шапақ Үнзила
63. Шаталов Никита Сергеевич
64. Шибутов Марат Мақсұмұлы
65. Адамбек Кендебай Сарыбайұлы
66. Сағынов Замир Садықұлы
67. Жылқыбаева Ләззат Әуезханқызы
68. Маралов Дәурен Әділмырзаұлы
69. Ниязалиев Нұржан Әуезұлы
70. Нарымбетов Бахадыр Мәдәліұлы
71. Беркімбаев Берік Серікұлы
72. Найымбекова Айжан Ізбасханқызы
73. Байбеков Шалқар Заманбекұлы
74. Базенов Айрат Базенұлы
75. Балташева Айнагүл Қыдырбайқызы
76. Мұсылманбек Ерқанат
77. Талаева Тәттігүл Жақсыбайқызы
78. Данағұлов Ербол Жеткергенұлы
79. Елеусізова Бота Серікқызы
80. Теңізбаев Нұрбақыт Молдахметұлы
81. Әмірғалиев Мадияр Орынтайұлы
82. Хайруллин Арман Ғабидуллаұлы
83. Хайруллиев Мұса Қарашаұлы
84. Нұрғалиев Ербол Жолдасбекұлы
85. Әшімова Аяужан Тұрсынбекқызы
86. Тамабек Әбілқайыр Ғалымұлы
87. Ералиев Бекалы Ералиұлы
88. Жансеңгіров Арман Серікұлы
89. Щербаков Станислав Александрович
90. Баялышбаев Елдос Қайыркенұлы
91. Тілемісов Тұрарбек Тілемісұлы
92. Мұхамбедиев Мұратбек Қайырсапиұлы
93. Қалықов Арман Қобыландыұлы
94. Дулатбеков Нұрлан Орынбасарұлы
95. Рамазанова Наталья Сергеевна
96. Оспанов Шота Сәбитбекұлы
97. Қожаниязов Серік Салаватұлы
98. Бақытбекұлы Нұркен
99. Ералиев Мағжан Абзалұлы
100. Өрісбаев Аббат Жәңгірханұлы
101. Себасов Марат Бақбергенұлы
102. Амантайұлы Жарқынбек
103. Теренченко Илья Сергеевич
104. Тоқшылық Ерлан Бейсенұлы
105. Семидоцких Елена Александровна
106. Жамалов Бауыржан Салдарұлы
107. Ергешбек Нұрсадық Ергешбекұлы
108. Толыбаев Нұрлан Әлішерұлы
109. Жүкебаев Алмат Отаубайұлы
110. Әбдікешов Алмат Жанболатұлы
