Үстіміздегі жылғы 25 қаңтардағы Елбасының билік тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлу мәселелері жөніндегі Үндеуін теледидар арқылы көріп, тыңдадық. Шын мәнінде де бұл ел өміріндегі айрықша елеулі маңызы бар оқиға.
Мемлекет басшысы өзінің Қазақстан халқына арналған Үндеуінде » Мықты президенттік билік мемлекеттің қалыптасу кезеңінде ауыр белестерді өткеру үшін аса қажет болды. Ол өз уақытында өзін-өзі ақтады. Біздің барлық жетістіктер осы жүйенің негізінде келді», — деп, билік тармақтарын үлестіру барысында 40-қа тарта президенттік құзыреттің Парламент пен Үкіметтің құзырына берілетінін жария етті.
Негізі, бұл реформа басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған. Ол екі бағыт бойынша жүзеге асырылатын болады. Атап айтқанда, Президенттің әлеуметтік экономикалық процестерді реттеудегі бірқатар өкілеттіктері Үкіметке, және басқа да атқарушы органдарға берілмек. Сонда бұл салаға Үкімет, министрліктер және әкімдіктер толықтай жауап беретін болады. Бұл өзгерістерді Үкімет қазіргі Парламенттің сессиясының аяғына дейін енгізуі тиіс. Екінші, одан да күрделі міндет билік тармақтары арасындағы қарым-қатынасты конституциялық деңгейде теңгерімді ету.
Ендігі жерде Үкімет құруда Парламент рөлін, министрлердің депутаттар алдындағы жауапкершілігін күшейту аса маңызды. Парламенттік сайлауда жеңіске жеткен партия Үкімет құрамын жасақтауда шешімді түрде әсер ете алады. Осыған байланысты, енді Үкімет өкілеттігін бұрынғыдай Президент алдында емес, Парламент алдында тоқтатуы заңды болады.
Біздіңше, Конституция мен заңдарға ішінара өзгерістердің енгізілуі қоғам мен мемлекеттің алдындағы көптеген түйткілді мәселелердің оң шешілуіне де ықпал етпек. Мемлекеттік биліктің тармақтары арасында өкілеттіктерді қайта бөлуді қарастыру ел дамуының жүйелі және заңды кезеңі іспетті. 25 жылда мемлекет болдық, талай жетістіктерге жеттік. Енді ел дамуының алдағы кезеңдерін ойластырған абзал. Үкімет пен министрліктер мемлекеттік бағдарламалардың орындалуына жауапты болса, ал Парламент пен қоғам соны қадағалуы тиіс. Қазірі заман талабы осы. Жаңа мемлекет, жаңа қоғам, жаңа экономика осыны талап етеді.Мұны біз елімізде демократияның тереңдетілуіне батыл қадам жаслынуы, 5 реформа – «100 нақты қадам» — Ұлт жоспарының нақты іс жүзіне асырыла бастауы деп қабылдадық. Қалай болғанда да реформалар аяқсыз қалмауға тиіс.
Бір жағынан бәрін де Президентке сілтей беруге болмайды ғой. Елдегі бірді-екілі орын алған жайсыз оқиғалардың жаман аты Елбасыға келіп жатқанын естіп, жанымыз ауырған кездер болды. Атқарар жұмыс көп. Елбасы біреу, қалғанымыз оған тіреу болуды ойлауымыз керек қой. Жас мемлекетіміз бар-жоғы ширек ғасырдың ішінде жан-жақты қалыптасып, дамудың даңғыл жолына түсті. Тіпті әлемдегі ең дамыған отыз елдің қатарынан көрінуден де дәмесі бар. Ғаламдағы алға қойған мақсаты айқын, бағдары белгілі, өзіндік даму жоспары бар бір ел болса, ол да Қазақстан, біздің еліміз екенін мақтаныш та етеміз. Ендігі жерде шаңырағымызды шалқақ, босағамызды берік, Тәуелсіздігімізді тұғырлы, болашағымызды баянды ету өз қолымызда, ынтымақ пен бірлігімізге де байланысты. Президенттік мықты билік соның барлығына да қолымызды жеткізіп берді. Ендігі жерде Елбасы өкілеттіктерін бөлу әбден пісіп-жетілген мәселе деп санаймыз. Бұл өзгерістер мемлекеттің келешегі үшін де маңызды. Оған біз бек сенімдіміз.
Баймаханбет АХМЕТ, ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі
