Ағымдағы жылдың мамыр – маусым айларында Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл Агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Жамбыл облысы бойынша Департаменті, Білім басқармасымен бірлесіп еңбекақы төлеу қорына байланысты қызметінің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізген сыртқы талдау нәтижелері дәлел болып отыр.
Талдау барысында Байзақ, Жуалы, Жамбыл, Шу және Т.Рысқұлов аудандары қамтылып, онда 132 бұзушылық анықталды. Талдау аясындағы мемлекетке келтірілген залалдың алдын ала сомасы 207,0 млн. теңгені құраған.
Қазіргі таңда, барлық анықталған фактілерді уәкілетті органмен растау үшін аудиторлық тексеру жүргізілуде, оның қорытындысымен және прокуратура органының келісімінен кейін тиісті процессуалдық шешімдер қабылданатын болады.
Қалтаға кеткен заңсыз ақшалар
Заң бұзушылықтардың дені Жуалы ауданына тиісілі. Мәселен, Жуалы ауданындағы білім ұйымдары біліктілікті айқындау комиссия хаттамаларымен 27 қызметкердің жұмыс өтілін дұрыс есептемей, 4,4 млн. теңгеге жалақыны негізсіз төлеген. «А» функционалдық блогы бойынша 6 менеджердің тарифтеу тізімдері заңсыз бекітілген, осылайша аталған қызметкерлерге жалпы сомасы 9,3 млн. теңге негізсіз төлемдер төленді. Заңнамамен көзделмеген 37 штат артық бірлігі бекітіліп, бұл жалпы сомасы 33,0 млн. теңге ақшалай қаражат төлеуге әкелді.
Есепшілердің қитұрқылығы
Одан бөлек, Жуалы ауданының білім бөлімінің 36 есепшісі белгіленген нормадан жоғары жалақыны есептей отырып, өздерінің банктік шоттарына жалпы сомасы 38,0 млн. теңге аударған.
Сол сияқты, Шу ауданының білім бөлімінің есепшілері 12,3 млн. теңге, Байзақ ауданы 11,9 млн. теңге, Жамбыл ауданы 1,4 млн. теңге белгіленген нормадан жоғары жалақы аударған.
Ал, Жуалы ауданының білім бөлімінің 3 есепшісі «5-15А» нысанындағы есептерге басқа 39 мұғалімнің деректерін көрсету арқылы өз банктік шоттарына 4,5 млн. теңге ақша қаражатын заңсыз аударған.
Жуалы ауданының білім бөлімінің 2 есепшісі 5-15а нысанды есеп айырысу-төлем ведомостарындағы есептерді «Қазынашылық-клиент» базасына енгізу кезінде өздерінің счеттарына 7,7 млн. теңге көлемінде ақша қаражатын заңсыз аударған.
Мектептегі «өлі жандар»
«kundelik.kz» ақпараттық жүйеде көрсетілген сабақ кестелеріне сәйкес ол өз сабақтарын мектептерде әкімшілік мемлекеттік қызметші ретіндегі функционалдық міндеттерін жүзеге асырумен бір мезгілде өткізіп келген және де бастапқы жұмыс орнынан бөлек 4 мектептен жеке әрқайсысынан 56 күннен демалысқа (отпуск) шыққан.
Сол сияқты, талдау барысында Байзақ ауданының әдіскерлері қосымша жұмыс бойынша педагогикалық қызметпен айналысып, нақты жұмыс істемеген уақыт үшін әдіскерлерге жалпы сомасы 42,5 млн. теңгеге еңбекақы, демалыс және сауықтыру жәрдемақысы негізсіз төленген.
Балабақшаларда да былық жетеді
Жемқорлық фактілері тек мектеп мұғалімдері арасында ғана емес балабақша қызметкерлерінің арасында да тіркеліп отыр. Байзақ ауданындағы «Айнұр» балабақшасының басшылығы қызмет көрсету туралы актілерде жалған деректерді көрсету арқылы бюджеттен 19,2 млн. теңге артық қаражат бөлуге жол бергендігі анықталды. Балабақша директоры өзіне, сол жерде жұмыс жасайтын ұлына және келініне қосымша жүктемелер жазып келген. Балабақшаны зерделеу жұмыстары Т.Рысқұлов ауданында да жүргізіліп, 11 жеке балабақшаға 17,6 млн. теңге бюджет қаражатын негізсіз аударғаны белгілі болды.
Талдау барысында бұрын сыбайлас жемқорлық қылмыс жасаған қызметкер әлі күнге дейін сол лауазымда, яғни Жуалы аудандық білім бөлімінің «Балдәурен» бөбекжайында жұмыс істейтіні және «Жасұлан» бөбекжайында бухгалтер (0,5 ставка) қызметін қоса атқарып келгені анықталған.
Атап айтқанда, Жуалы ауданы сотының 25.01.2022 жылғы үкімімен «Балдәурен» бөбекжай бухгалтері А. есімді Азаматша ҚР ҚК 190-бабы 2-бөлігі 3-тармағының және ҚР ҚК 189-бабы 3-бөлігі 2-тармағының бойынша кінәлі деп танылды және де оған өмір бойы мемлекетік қызметте және квазимемлекеттік секторда қызмет атқаруға тыйым салып, оған 3,4 млн. теңге көлемінде айыппұл түрінде жаза тағайындалған. Алайда, аталған тұлға бүгінгі күнге дейін сол лауазымда жұмыс істейді.
Мұның барлығы осы салада басқарма мен бөлім басшылары тарапынан тиісті бақылаудың болмауынан орын алып отыр.
Жалпы талдау жұмыстары республика көлемінде іске асырылып, осы тектес бұзушылықтар барлық өңірлерде анықталған болатын. Осыған орай, жол картасы бекітіліп, соның 14 тармағы бойынша орталық орган, жергілікті атақарушы органдармен бірлесіп іске асыру көзделген.
Комиссия отырысында департамент басшылығы құқықбұзушылыққа жол берген сала мамандарының жауапкершілігін қарауды (жұмыстан босатуға дейін) ұсынды. Сонымен қатар, жоғарыда көрсетілген фактілерін болдырмау мақсатында аудит қызметін тарта отырып, ағымдағы жылдың соңына дейін қалған аудандардың білім бөлімдерінде ішкі талдау жүргізуді ұсынды.
