«2020 — 2022 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы»

2019 жылғы 4 желтоқсандағы № 276-VІ ҚР Заңына сәйкес облыстық бюджеттерден республикалық бюжетке 420 млрд теңге алынды. Атырау облысынан 207 млрд теңге, Алматы қаласынан 171 млрд теңге, Нұр-Сұлтан қаласынан – 32 млрд теңге, Маңғыстау облысынан 8 млрд теңге республикалық қазынаға қайтарылды.

2020 жылға арналған республикалық бюджетте республикалық бюджеттен облыстық бюджеттерге және республикалық маңызы бар қала бюджетіне берiлетiн субвенциялар көлемдерi 2 104 432 069 мың теңге сомасында көзделді, оның iшiнде:

Ақмола облысына – 144 млрд теңге;

Ақтөбе облысына – 108 млрд теңге;

Алматы облысына – 200 млрд теңге;

Шығыс Қазақстан облысына – 215 млрд теңге;

Жамбыл облысына – 194 млрд теңге;

Батыс Қазақстан облысына – 74 млрд теңге;

Қарағанды облысына – 142 млрд теңге;

Қызылорда облысына – 174 млрд теңге;

Қостанай облысына – 140 млрд теңге;

Павлодар облысына – 55 млрд теңге;

Солтүстiк Қазақстан облысына – 142 млрд теңге;

Түркістан облысына – 379 млрд теңге;

Шымкент қаласына – 131 млрд теңге.

Сонда байқаған боларсыздар Атырау облысы, Алматы қаласы, Нұр-Сұлтан қаласы, Маңғыстау облысы бюджеттері өздеріне жетуде. Ал республикалық қазынаға «алақан жайып» отыратындардың көшін Түркістан облысы, Шығыс Қазақстан облысы және Алматы облысы бастап тұр.

Байқасақ оңтүстік өңірлерде республикалық бюджеттен «дотация» алып тұру әдетке айналған. Бірақ неге халқы тығыз орналасқан облыстар өз — өздерін қамтамасыз етпейді екен?! Оның ең бірінші себебі сыбайлас жемқорлықтың өршіп тұруы, оның дәлелі ретінде

Transparency Kazakhstan қоғамдық қорының атқарушы директоры «Парақорлық жиі тіркелетін облыстар» 3 тараптың көзқарасы ескерілгенін жеке атап өтті.

«Мен парақорлық жиі тіркелелін «үздік» 3 облысқа тоқталайын. Қарапайым тұрғындардың пікірінше, ол – Жамбыл, Атырау, Алматы облыстары. Кәсіпкерлердің айтуынша, ол – Алматы, Нұр-Сұлтан, Шымкент қалалары. Сондай-ақ біз ұйымға түскен шағымдарды да зерттедік. Ол бойынша Қызылорда, Алматы, Атырау облыстары парақорлық жиі тіркелетін өңірге кірді», — деп түйіндеді сөзін Ольга Шиян.

Екінші себебі табыстарын ашық көрсетпей салық төлемеулері, үшінші себеп жергілікті салық түсімдерге қоғамдық бақылаудың төмендігі деп есептейміз.

Мысалы, Жамбыл облыстық Қоғамдық кеңесіне бюджетті бекіту мен оның орындалу бойынша келген шенеуніктерге қойылатын басты сұрақтың бірі, «Қашан дотациялық облыстар қатарынан шығамыз», бұл сұрақты облыстың Құрметті азаматы, кеңес мүшесі Қайрат Шотбақов көтеріп келуде. Қайрат Қасымұлы өз сөзінде «Тараз қаласында ескі «Зеленый базар» бір қаланың бюджетін шығаратын, ал қазір базарлардан қанша салық жиналуда? Қанша табыс түсуде? Неге туризмді және табыс әкелетін салаларды дамытпаймыз, қашанға дейін елордаға қарап отыра береміз» деген пікір білдірді.

Не десекте мұнай, газ және сол секілді пайдалы қазбалар таусылады, сонда зейнетақыны, әлеуметтік көмекті қайдан алып төлейді екенбіз. Сол үшін де ертеңгі күнді бүгін жасап, әр облыс өзінің бюджетін өзі көтере алатындай, орталыққа қаражат жібере алатындай халде болғанда озық отыз елдің қатарына кіре алатын боламыз деп есептейміз.

TURANINFO.KZ