Шығанақта туып-өскен Канат Жапаров ауылды екі түрлі қызметтен таныған. Қазақ тілі мен әдебиетінің мұғалімі ретінде оның жұмыс күні мектеп тіршілігімен өтті. Кейін мектеп басқарып, Шығанақ ауылдық округінің әкімі қызметін атқарды. Сыныптағы баланың жағдайы мен ауыл көшесінің жайы екі бөлек қызметтің мәселесіндей көрінуі мүмкін. Бірақ оқушының үйінен шығып, сабаққа жеткенге дейінгі жолын ойласа, олардың қаншалықты жақын екені байқалады. Кандидат мектептің жабдықталуымен бірге оған баратын жолдың қауіпсіздігін де көтереді.
«Әділет» партиясы Канат Толеухановичті №10 бірмандаттық округ бойынша аудандық мәслихат депутаттығына ұсынған. Округ Шығанақ ауылының №323 сайлау учаскесі мен Ақсүйек ауылын қамтиды. Жапаров осы екі ауылда жөндеуді қажет ететін көшелерге назар аударуды, жолдарды сапалы күтіп ұстауды көздейді. Әкімдік жұмысындағы тәжірибесі халықтың өтінішін қабылдаумен қатар, оны орындайтын мемлекеттік мекемелермен келісіп әрекет етуге байланысты болған.
Шығанақ пен Ақсүйекке қатысты білім саласындағы ұсынысында орта мектептердің материалдық базасы, балалар және спорт алаңдары қатар аталады. Отбасы үшін мектептегі құралдың пайдасы баланың соны сабақ үстінде өз қолымен пайдалануынан көрінеді. Спорт алаңының да ең маңызды қасиеті – сабақ аяқталғаннан кейін баланың қайта келіп ойнай алуы. Мұғалім мамандығынан шыққан кандидат осы күнделікті мүмкіндікке аудандық жоспардан орын беруді көздейді.
Ауылдық амбулаториялық пунктті жабдықтау және бейінді дәрігердің кеңесіне жүгінуді жеңілдету – Жапаров көтерген келесі мәселе. Бірі медицина қызметкерінің ауылдың өзінде көрсете алатын көмегіне қатысты. Екіншісі одан әрі тексерілуі керек адамға маңызды. Ауыл тұрғыны үшін екеуінің арасы уақытпен, жол шығынымен, бірге барып келетін адамның мүмкіндігімен өлшенеді. Сондықтан кандидат «Дипломмен ауылға» жобасын қоса алғанда, маман тартуға арналған қолдау шараларын пайдалануға мән береді.
Шығанақ пен Ақсүйектің жөндеуді қажет ететін көшелері ортақ міндет ретінде аталғанымен, бір көшеге керек шешім екіншісіне сол күйінде жарамауы мүмкін. Ауыр көлік жиі өтетін жол мен балалар мектепке баратын көшенің қозғалысы екі түрлі. Тұрғындардың байқағанын жұмыстың техникалық бағасымен бірге қараса, басымдықты түсіндіру оңайырақ болады. Жапаров жолды күтіп ұстау мәселесіне де көңіл бөледі. Жөнделген көше келесі маусымда да қолайлы қалуы үшін оның пайдаланылғаннан кейінгі жағдайы назарда болғаны жөн.

Су желілері жөніндегі ұсынысы ауыл көшелерін қамтуға және тозған учаскелерді жөндеуге бағытталған. Үйдегі адамның күн тәртібінде суға сұраныс бір мезгілмен шектелмейді. Таңғы ас әзірлеу, баланы мектепке дайындау, кешке кір жуу – бәрі қызметтің тұрақтылығына байланысты. Электр мен көше жарығы да осы тізбекте тұр. Жапаров тұрғындарды электр қуатымен үздіксіз қамтуға және жарықтандырылған көшелердің аясын кеңейтуге көңіл бөлмек. Бұл ұсыныстардың нәтижесін әр отбасы ең алдымен өз үйі мен өз көшесінен байқайды.
Мұғалім ретінде қалыптасқан адамның шалғай ауылдағы интернетке назар аударуы түсінікті. Оқушыға сабаққа керек материалды жүктеу, ата-анаға электронды қызмет алу, кәсіпкерге тапсырыс берушімен хабарласу қажет. Үміткер ауданның шалғай елді мекендеріне жоғары жылдамдықты мобильді және талшықты-оптикалық байланысты жеткізуді, қамтуды толық деңгейге жеткізуді мақсат етеді. Бұл – көзделген нәтиже. Оған жету үшін операторлардың техникалық мүмкіндігі, желінің құрылысы және әр елді мекеннің нақты жағдайы ескеріледі.
Кәсіпке қатысты жоспарда «Ауыл аманаты» арқылы жеңілдетілген несиеге қолжетімділікті кеңейту, отбасылық кәсіптер мен кооперативтерді қолдау бар. Үй шаруашылығын кәсіпке айналдырғысы келген адам көбіне істің өзін жақсы біледі, ал оған қанша айналым қаражаты керегін есептеуде кеңес қажет болуы мүмкін. Өнімді алғаннан кейін оны сатуға дейін де шығын шығатыны белгілі. Қаржыландыруға қатысты шешімді осы толық есепке сүйеніп қабылдаса, отбасы өз мүмкіндігін шынайы бағалай алады.
Ветеринариялық қызмет пен жергілікті өнімді өткізуге арналған алаң жөніндегі ұсыныстары ауыл шаруашылығының екі түрлі қажетіне жауап береді. Малды бағып өсіруге маманның көмегі қажет болса, алынған өнімнің табысқа айналуы оны сататын орынға байланысты. Бір отбасының өнімі үлкен нарыққа жеке шығуға жетпеуі мүмкін. Ал ауылдық сату орны немесе өнімді бірге өткізу бастамасы тұтынушыны жақындата алады. Жапаров фермермен бірге жеке қосалқы шаруашылықты да атайды. Бұл – аз көлемде өнім өндіретін үйдің қажеті де назарда деген сөз.
Жаңа жұмыс орнының ауыл үшін маңызы адамның айлық алуымен шектелмейді. Жас маман туған жерінде тұрақты еңбек етсе, сол жерден баспана мен отбасы тіршілігін де жоспарлай алады. Жапаров шағын бизнесті дамыту, ауыл шаруашылығы өнімін өңдеу және инвестиция тарту арқылы тұрақты жұмыс орындарының ашылуын қолдайды. Кәсіптік оқыту мен жас кәсіпкерге берілетін көмекті де осы қатарда қарайды. Жұмыс орнын ашу ниеті мен оған қажет білікті маманды даярлау қатар жүргенде ғана бастама ұзаққа қызмет етеді.

Қарт адамдарға, көпбалалы отбасылар мен мүгедектігі бар тұрғындарға мемлекеттік әлеуметтік қызмет көрсету мәселесі ерекше назарды қажет етеді. Ауданға бару үшін алдымен көлік тауып, кейде бірге еріп жүретін адамды келісу керек. Егер бір құжат жетпегендіктен қайта келуге тура келсе, жол шығыны да, уақыт та екі есе артады. Жапаров әлеуметтік қызметтің қолайлы болуын және мекемелерге қол жеткізу жағдайын жақсартуды көздейді. Мұндағы өзгерісті бағалаудың бір жолы – адамның өтініштен нәтижеге дейін қанша қадам жасайтынына қарау.
Көгалдандыру мен тазалыққа қатысты ол Шығанақ пен Ақсүйекке қоса Бұрылбайталды да атайды. Бұл бағытта ауыл көшелерін абаттандыру, қалдық жинау және оны шығару жүйесін жақсарту, ортақ кеңістіктерді жайластыру көзделеді. Ауылдың жинақылығы мереке алдындағы әзірліктен ғана көрінбейді. Кәдімгі жұмыс күнінде қоқыс дер кезінде шығарылып, ағаштар суарылып, жұрт отыратын орын күтімде болса, ауыл тұрғыны сол еңбектің игілігін тұрақты көреді. Жоспардың күнделікті өмірге қатысы да осы тұстан ашылады.
Мектеп пен ауылдық округті басқарған кездегі жұмыстың ортақ жағы – қабылданған шешімнің себебін адамдарға түсіндіру. Ата-анаға мектепке қажет жабдықтың неге алдымен алынатынын айту керек болса, ауыл тұрғынына бюджеттік жобаның кезегін түсіндіруге тура келеді. Жапаров нысандар мен мерзімдер аудандық жоспарға енгенін, орындалуы жөнінде жұрт хабар алып отырғанын қалайды. Есеп бергенде қаржысы қаралған істі әлі талқылауда тұрған ұсыныстан ажыратып айту тұрғындардың өз мүддесіне қатысты шешімді қадағалауына көмектеседі.
Мектеп оқушысы үшін ауылдың жағдайы туралы алғашқы түсінік күнде көзіне түсетін нәрседен қалыптасады. Кеше ғана су тұрып қалған көшеден бүгін еркін өтсе, жаңа алған аспапты кабинетте өзі пайдалана алса, өзгерістің мәнін арнайы түсіндірмей-ақ ұғады. Жапаровтың мұғалімдігі мен әкімдік тәжірибесін байланыстыратын тұс та осы. Аудандық деңгейдегі шешімнің нәтижесі балаға дейін түсінікті болу үшін ол адамның күнделікті жүретін жолына немесе алатын қызметіне жетуі керек.
Шығанақ пен Ақсүйектегі отбасы үшін мектеп, амбулатория, көше және байланыс – бір күннің ішінде қажет болатын қызметтер. Жапаров көтеріп отырған мәселелердің ортақ тұсы да сол. Ол сайланған жағдайда тұрғындардың осы қажеттерін аудандық бюджет талқылауына жеткізіп, қабылданған шешімдердің барысы жөнінде ашық есеп беруді көздейді.
Мақсаты — білім мен тәрбиенің сабақтастығын сақтайтын қолайлы орта қалыптастыру.
__________________________________________________________________________________
Дайындаған: «ID Corp» ЖШС.
Тапсырыс беруші: Қ.Т. Жапаров
№11 бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша Мойынқұм аудандық мәслихатының депутаттығына өзін-өзі ұсынған кандидаттың республикалық бюджеттік қаражатынан төленді.







