Құрметті жерлестер!
Мен Бірлік ауылындағы Көктерек қой совхозында жұмысшы болып еңбекке араластым. 1976 жылғы 1 наурызда осы ауылда дүниеге келдім. 2000 жылдан бері орман шаруашылығында еңбек етіп келемін. 2014 жылы Қазақ ұлттық аграрлық университетін «Орман ресурстары және орман шаруашылығы» мамандығы бойынша бітірдім. Қазір Бұрыл-Байтал орман шаруашылығы мекемесінің директорымын.
Ауылдың тұрмысын сөз еткенде ең алдымен өз еңбегімен күн көріп отырған адамды ойлаймын. Бір үй мал бағады, бір отбасы егін егеді. Екеуіне де көктемде бастаған ісінің жемісін күзде көру маңызды. Айдарлы мен Биназардың атынан аудандық мәслихатқа сайлансам, ауылдағы шаруаның осы жолда кездесетін кедергілерін көтеремін.
- Ауыл өнімін сататын орын. Фермерге де, ауласынан артылған өнімін сататын отбасыға да қолайлы, тиісті жабдығы бар сауда алаңын құруды қолдаймын. Өнімін қай жерге апаратынын білген шаруа жолға кететін уақыты мен шығынын алдын ала есептей алады. Ауыл адамы бір үйдің сүтін, екінші шаруаның етін іздеп бөлек-бөлек жүргенше, қай күні қай жерден керегін табатынын білсе, уақыты үнемделеді. Өндіруші үшін де сұраныстың шамасын көруге жол ашылады. Апта бойы жиналған өнімді бір күнде өткізе ала ма, әлде оны сақтауға қосымша жағдай керек пе? Сатуға арналған алаңның қаншалықты қолайлы болатыны осындай ұсақ көрінетін сұрақтардың жауабына байланысты.
Мал сойған немесе сүт өнімін әзірлеген отбасының алдында екі сұрақ қатар тұрады. Өнімді қайда апарады және сол жерге жеткізгенше оны қалай сақтайды? Осы сұрақтарды ескермесек, қағазда жақсы көрінген сауда алаңы шаруаға қолайсыз болып қалуы мүмкін. Сондықтан орын таңдағанда өнім әкелетін адамдардың да, оны сатып алатын тұрғындардың да пікірін ескергенді қалаймын. Ауыл шағын болса да, сауда жасайтын күн мен орынның алдын ала белгілі болғаны ұсақ өндірушіге үлкен жеңілдік.
- Отбасылық кәсіп. «Ауыл аманаты» арқылы ауыл тұрғындарының жеңілдетілген қаржыға қол жеткізуіне жәрдемдесемін. Шағын шаруашылықтардың бірігіп жұмыс істеуіне де мүмкіндік бар деп санаймын. Ауладағы азын-аулақ малынан өнім алып отырған адамға кәсіпті үлкейту туралы шешім оңай түспейді. Алдымен алған қаржыны қай кірістен қайтаратынын, шығынның қай мезгілде көбейетінін есептейді. Бірнеше отбасы ортақ қажетіне жарайтын құралды бірге пайдаланса, әрқайсысының жеке иеленуіне кететін шығын азаюы мүмкін. Кооперация туралы әңгіменің тұрмысқа жақын тұсы осы.
- Жайылым және егістік. Жайылымның қолжетімділігі, ветеринариялық қызмет пен егістікке ағын су жеткізу мәселелерінде ауылдастарымның мүддесін қорғаймын. Көктемде егін салған адам жазда су жететініне сенімді болуы керек. Жайылым мәселесі де мал саны туралы дерекпен шектелмейді. Малшы үшін суатқа дейінгі қашықтық, малды айдап өтетін жол, маусымға қарай пайдаланатын жердің қолайлылығы маңызды. Ветеринариялық қызмет дер кезінде жетуі үшін де аралық пен қатынас ескеріледі.
Ауыл шаруашылығында бір жұмыстың кешіккенін кейін қуып жету қиын. Ағын су егінге қажет кезінде келуі керек. Маманның көмегі де шаруа оны қажет еткен күні бағалы. Мен үшін осы салаларға бөлінетін қаражатты талқылаудың мәні – қай отбасына қандай қызмет жетпей тұрғанын және оған не себеп екенін анықтау. Ауылдың мұқтажын тек үлкен шаруашылықтардың көрсеткішімен өлшесек, өз ауласындағы азын-аулақ малына сүйенген үйдің жағдайы көрінбей қалуы мүмкін.
- Ауыл арасындағы қатынас. Биназар мен Айдарлыда жөндеуді қажет ететін көшелердің мәселесін көтеремін. Екі ауылдағы отбасылардың аудан орталығына барып, сол күні қайтып келуіне мүмкіндік беретін тұрақты көлік қатынасын қолдаймын. Автобус тұрақты жүрсе, тұрғын ауданға баратын күнін соған қарай белгілей алады. Қабылдауға жазылған адамға баратын көлікпен бірге қайтатын көліктің де уақыты маңызды. Шаруасына ерте шыққан адам кешке ауылына орала алса, бір күндік сапарға тағы бір түннің шығыны қосылмайды.
- Су және жарық. Ауыл көшелеріне су жеткізу мен тозған желілерді жөндеу мәселесін аудандық жоспарға енгізуге күш саламын. Электр жиі үзілетін немесе кешке жарық жетіспейтін тұстарды сол көшеде тұратын адамдардың өзінен білген дұрыс деп есептеймін. Ауызсуға қатысты мәселе екі ауылдағы көшелердің инженерлік желілеріне тіреледі. Тозған құбырды жөндеу мен тұтас көшенің сумен қамтылуын жақсарту бір жұмыстың әртүрлі көлемін білдіреді. Қай жерде ақау қайталанады, қай учаскеде желіні жаңарту керек деген дерек жиналса, жұмсалатын қаражаттың мақсаты да айқындалады.
- Биназар мектебі. Орта мектептің материалдық-техникалық жабдықталуын жақсарту мәселесін көтеремін. Сабақтан кейін балалар бара алатын ойын және спорт алаңдарының да қолайлы жерде болғанын қалаймын. Мектепке баратын жолдың қауіпсіздігі Биназардағы білім ошағының жабдығы сияқты күнде сыналады. Сабақтан кешірек шыққан бала қай жерден өтеді, қараңғы түскенде жолдың қай бөлігі көрінбей қалады? Ата-анаға таныс осы жайттарды жөндеу мен жарықтандыруды жоспарлағанда ескеруге болады.
Биназар мектебіне жаңа құрал алу ұсынылса, әуелі сол құралдың қай сабақта қалай қолданылатынын мұғалімнен сұраған болар едім. Айдарлыдағы медицина қызметкерінің де қандай жабдыққа мұқтаж екенін өзі жақсы біледі. Екі ауылдың қажеті екі түрлі болуы мүмкін. Әділдік дегенді мен бәріне бірдей зат беру деп түсінбеймін. Әр мекемеге өз жұмысын жақсы атқаруына шынымен көмектесетін мүмкіндікті қарастыру керек. Сонда атқарылған істің пайдасын баласын мектепке жіберген ата-ана да, пунктке келген науқас та сезеді.
- Айдарлыдағы медициналық көмек. Дәрігерлік пункттің жабдығын жақсартуды және аудандық ауруханадағы бейінді маманның қызметін ауыл тұрғынына жақындатуды қолдаймын. Ауылға маман тартуда «Дипломмен ауылға» жобасының мүмкіндіктерін пайдалануға көңіл бөлемін. Айдарлыдағы дәрігерлік пунктке керек жабдық пен аудандық ауруханадағы бейінді маман бірін-бірі толықтырады. Ауылдағы маман алғашқы тексеруді жасай алса, адам келесі қабылдауға нендей мәліметпен бару керегін біледі. Қарт кісіге медициналық көмекпен бірге әлеуметтік қызметке жүгінудің де қолайлылығы маңызды.
- Байланыс және әлеуметтік қызмет. Шалғай ауылдағы байланыс сапасы мен электрондық қызмет алу мүмкіндігін жақсарту қажет деп санаймын. Қарт адамдардың, көпбалалы отбасылардың және мүгедектігі бар тұрғындардың өтініші аудан мекемелеріне қиындықсыз жетуіне ерекше мән беремін. Құжатқа өтініш беруге ауылдан шықпай-ақ мүмкіндік болса, бір отбасының жолға кететін уақыты қысқарады. Бірақ қызметтің атауын білу мен оны аяғына дейін рәсімдеу екі бөлек міндет. Байланыс үзілгенде немесе көмек керек болғанда, адамға қайта жүгінетін орын қажет.
- Ауылды абаттандыру. Орман шаруашылығында жүрген адам ретінде әр отырғызылған ағаштың жаз бойы күтімді қажет ететінін білемін. «Таза Қазақстан» аясында Айдарлы мен Биназардағы қалдық жинау, шығару және көгалдандыру жұмысын бірге қарауды ұсынамын. Көшеге егілген ағаштың алғашқы жаздан аман шығуына су мен тұрақты күтім керек. Қалдық жинайтын орынды белгілеудің нәтижесі де қоқыс уақытында әкетілгенде сезіледі. Тұрғын ертең де барып отыра алатын көлеңкелі орын қалса, бүгінгі абаттандырудың елге бергені сол.
Ауылдастарыма есеп бергенде әр бастама жөнінде анық айтқым келеді. Қай көше жоспарға кірді, мектепке қандай жабдық қаралды, сауда орнына қатысты ұсыныс қай сатыда тұр? Мен үшін депутаттың жауапкершілігі – осындай сауалға нақты жауап беру.
Мақсатым — табиғи байлықты қорғау мен қалпына келтірудің сабақтастығын қамтамасыз ету.
__________________________________________________________________________________
Дайындаған: «ID Corp» ЖШС.
Тапсырыс беруші: Б.М.Серібаев.
№11 бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша Мойынқұм аудандық мәслихатының депутаттығына өзін-өзі ұсынған кандидаттың республикалық бюджеттік қаражатынан төленді.







