Мәдениет үйіндегі концерт аяқталғанда көрермен үйіне қайтады. Ал сахнаға шыққан бала үшін сол кеш бірнеше айға созылған дайындықтың бір ғана көрінісі болуы мүмкін. Келесі аптада ол қайтадан үйірмесіне бара ала ма, бастаған шығармасын кіммен жалғастырады? Мойынқұм аудандық мәдениет үйінің директоры Меиржан Сейдилдаев мәдени мекемелердің жыл бойы тұрақты жұмыс істеуін қолдайды. Кандидаттың бұл ұсынысы ауылдың мәдени өміріне көрерменмен бірге орындаушының да көзімен қарауға мүмкіндік береді.
Меиржан Сәулебайулы 1972 жылғы 6 шілдеде Мойынқұм ауданының Жасұлан ауылында туған. Мойынқұмда тұрады. 1995 жылы Ә. Молдағұлова атындағы орта мектепте музыка пәнінің мұғалімі болып еңбек жолын бастады. 2002–2009 жылдары сол мектепте директордың орынбасары қызметін атқарды. 2005 жылы М. Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетін музыка мұғалімі мамандығы бойынша бітірді. Мұғалімдіктен мектеп басқаруға ауысқан кездің өзінде оның алған білімі музыкамен байланысты болды.
2009–2011 жылдары Амангелді атындағы орта мектепті басқарды. Кейін Ә. Молдағұлова атындағы мектепке мұғалім болып оралып, 2013 жылға дейін жұмыс істеді. Сол жылдан бері аудандық мәдениет үйінің директоры. «Әділет» партиясы оны Мойынқұм ауылындағы №313 сайлау учаскесі кіретін №4 округ бойынша аудандық мәслихат депутаттығына ұсынды. Екі саланың жұмысын ішінен білетін кандидат мектеп, кітапхана және мәдениет үйі бірлесіп атқаратын жобаларға мән береді.
Бір әннің әр ауылда өзінше орындалуы мүмкін. Әуезіндегі айырма, сөзінің бір нұсқасы, оны қай кезде айтқаны туралы естелік – бәрі де жергілікті шығармашылық мұраның бөлшектері. Сейдилдаев дәстүрлі музыка мен орындаушылық өнерді сақтауға, жергілікті мұраны жинақтауға бағытталған жобаларды қолдайды. Ондай істің тәрбиелік қыры да бар. Бала әннің мәтінін жаттап қана қоймай, оны кімнен естігенін, өз ауылында қалай орындалғанын әңгімелей алса, буындар арасындағы байланыс нақты мазмұнға ие болады.
Мұраны жинақтауда орындалған шығарманың өзі де, ол туралы мәлімет те құнды. Айталық, ауылдың үлкені бұрыннан білетін әнін орындайды. Жас тыңдаушы әнді жазып алумен бірге оның кімнен үйренгенін сұраса, кейін сол жазбаны түсінуге көмектесетін дерек қалады. Кітапхана мұндай материалды реттеуге, мектеп оны сабақпен байланыстыруға, мәдениет үйі сахнадан танытуға қолайлы орта бола алады. Бұл мысал Сейдилдаев қолдайтын үш мекеменің ынтымақтастығы қандай мазмұнға ие болуы мүмкін екенін аңғартады.

Мектепте музыка пәнінен сабақ берген адам үшін өнерге қатысудың түрлі жолы бары түсінікті. Бір бала ән салады, екіншісі аспапқа қызығады, үшіншісі естіген шығармасы туралы жақсы әңгімелей алады. Барлығын бірдей сахнаға шығару міндет емес. Оларға әрқайсысы өз қабілетіне сай араласатын жұмыс табылғаны маңызды. Жыл бойы жалғасатын үйірме не бірлескен жоба баланың сол таңдауын асықпай жасауына мүмкіндік береді. Үміткердің мәдени мекемелердің тұрақты қызметін қолдауының білімге қатысты қыры осында.
Ауылдық мәдениет үйінің қызметін отбасылық күн тәртібінен бөлек қарау қиын. Кешкі дайындыққа барған бала үйіне қай жолмен қайтады? Ата-анасы алып кете алмаса, көшедегі жарық жеткілікті ме? Сейдилдаев жөндеуді қажет ететін көшелерді, көше шамдарын, балалар алаңдары мен бейнебақылауға деген сұранысты талқылап, басым жобаларды бюджетке ұсынуды қолдайды. Қоғамдық кеңістіктің қолайлылығы ғимараттың есігіне кіргенде басталып, одан шыққанда аяқталмайтыны осы арадан байқалады.
Іс-шара туралы хабарды дер кезінде көру, қажет материалды табу, орындалған шығарманы алыстағы туысына жолдау – ауыл тұрғыны үшін интернеттің қолданысына бірнеше мысал. Байланыс сапасы жөніндегі өтініште ақаудың нақты қай тұста сезілгені көрсетілсе, жауапты мекеме оны тексере алады. Кандидат осындай өтініштерді операторлар мен тиісті органдарға жеткізуге, желіні кеңейтуге және цифрлық сауат сабақтарын өткізуге байланысты ұсыныстарды қолдайды. Бір адамның меңгерген дағдысы отбасындағы үлкен кісіге де көмек болуы мүмкін.
Су, газ және электр желілеріне қатысты ұсыныстың іске асуы техникалық дайындық пен қаржыға тәуелді. Сейдилдаев жаңарту қажет учаскелерді анықтап, жұмыс кезегін соған қарай белгілеуді жөн көреді. Мәдениет пен білім мекемелері үшін де үздіксіз жұмыс істейтін коммуналдық қызметтің мәні бар. Дайындықтың кестесі мен сабақтың уақыты алдын ала белгіленеді. Сондықтан тұрғын үшін үзіліс болса себебін және қызметтің қашан қалпына келетінін білу де күнін жоспарлауға қажет.
Еңбек пен кәсіпке қатысты ол бос орындар жөніндегі мәліметтің уақтылы жаңаруын, кәсіптік оқудың жұмыс берушіге қажет білікке сай болуын қолдайды. Ауылда өскен жас үшін мамандық таңдаудың бір өлшемі – үйренген ісін кейін қай жерде жалғастыра алатынын білу. Өнерге икемі бар адамның да дыбыс жазудан сахнаны әзірлеуге дейін түрлі кәсіпке қызығуы мүмкін. Жұмыс жайындағы ақпарат ашық болған сайын жас адам өзіне таныс бірнеше атаудың сыртында тағы қандай еңбек барын көреді.

Сейдилдаев ауыл шаруашылығына қатысты өнім жинау, сақтау және өңдеуге бағытталған бастамаларды да қолдайды. Мал ұстаған отбасының табысы өнімнің қанша алынғанымен бірге қаншасы тұтынушыға сапасын сақтап жеткеніне байланысты. Жеңілдікті қаржы алудың шартын білу мен суды үнемдеу жөніндегі түсіндіру жұмысы осындай күнкөріс мәселесіне жақын. Бұл бағыт мәдениет саласынан бөлек болғанымен, ауылда мерекеге көрермен болып келетін, баласын үйірмеге әкелетін отбасылардың күнделікті тіршілігін қамтиды.
Тазалық пен көгалдандыру жайы да ауылдың қоғамдық орындарын пайдалану мәдениетіне қатысты. Көшеге қойылған жәшік дер кезінде босатылса, жұрт жиі өтетін маңды ұқыпты ұстау жеңілдейді. Ағаш егілген алаң жаз бойы суарылса, бірнеше жылдан соң сол маңға келетін адамдарға сая болады. Кандидат қалдықты жинау, шығару және сұрыптауды реттеуді, отырғызылған ағаштың кейінгі күтімін жоспарлауды қолдайды. Осы ұсыныстарда тұрғынның бір күнгі шараға қатысуымен бірге жыл бойы пайдаланатын ортасы ескерілген.
Өтініштерді жүйелеп, жауапты мекемеге жеткізу, жобаның мерзімі мен қаржысын комиссияда қарау – Сейдилдаев сайланған жағдайда атқаруға ниетті жұмыстар. Мәдениетке қатысты бастаманың өзінде жұртқа түсіндіретін жайт аз болмайды. Үйірме қашан жұмыс істейді, қай жастағы бала қатыса алады, бірлескен жобаға қай мекеме жауап береді? Қоғамдық істің барысы қарапайым тілмен айтылса, тұрғын ұсыныс айтуға да, кейін оның орындалуын сұрауға да мүмкіндік алады.
Музыканы меңгеру үшін үзілістің тым ұзап кетпеуі маңызды. Бала бір аптада алған дағдысын келесі дайындықта қайталаса, одан әрі күрделірек шығармаға көше алады. Жекелеген мерекеге ғана жиналған топқа осындай сабақтастықты сақтау қиын. Сейдилдаевтың мәдени мекемелер жыл бойы мазмұнды қызмет көрсетсе деген ұсынысы осы қарапайым ерекшелікті ескереді. Сол кезде көрермен сахнадан соңғы нәтижені көрсе, шәкірт өзінің оған қалай жеткенін де түсінеді.
Жыл бойы жұмыс істейтін мәдениет үйінің қадірін бір кештің көрермен санымен бағалау қиын. Оны бастаған күйін үйреніп шыққан шәкірттен, ауыл әнінің тарихын іздеген оқушыдан, кейін сахнаға өзі қайта оралған жастан байқауға болады. Сейдилдаевтың мәдениетке қатысты ұсыныстары осындай ұзақ еңбектің жалғасуына жағдай жасауға бағытталған.
__________________________________________________________________________________
Дайындаған: «ID Corp» ЖШС.
Тапсырыс беруші: М.С. Сейділдаев.
№11 бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша Мойынқұм аудандық мәслихатының депутаттығына өзін-өзі ұсынған кандидаттың республикалық бюджеттік қаражатынан төленді.







